شفي سبزواري بيهق واعظ مشهور به ملاحسين کاشفي يا ملاحسين واعظ، در سال 860 ه‍. ق بدنبال ديدن خواجه سعدالدين کاشغري از کبار مشايخ نقشبندي که در همان سال درگذشته بود در خواب و دعوت خواجه از وي در آن خواب از او به خانه‌اش، کاشفي به هرات مي‌رود در آنجا با جامي آشنا مي‌شود و طريقت نقشبنديه را از جامي مي‌پذيرد. فرزندش فخرالدين علي نيز به تصريح او را پيرو نقشبنديه مي‌داند بنابراين شيعه بودن او ساختگي است. کاشفي مردي بود: عالم – آزاده – شاعر - نويسنده منجم و رياضيدان - واعظي - راهنما و پاکيزه‌سيرت، از آثار اوست: 
1- جواهر التفسير لتحفة الأمير بنام امير عليشير نوائي 2- جامع الستين در تفسير سوره يوسف 3- تفسير معروف حسيني يا مواهب عاليه 4- مختصر الجواهر خلاصه‌اي از جواهر التفسير 5- روضة الشهدا در مصيبت کربلا (اين کتاب در مجالس روضه‌خواني خوانده مي‌شود) 6- الخلاق محسني 7- مخزن الانشاء در فن ترسل 8- انوار سهيل (تحريري از کليله و دمنه) 9- اسرار قاسمي در سحر – طلسم – کيميا 10– لوايح القمر 11- ميامين المشتري 12- سواطح المريخ 13- لوامع الشمس 14- مناهج الزهزة 15- منابع عطارد 16- مواهب الزحل 17- بدايع الافکار 18- رساله حاتميه درباره حاتم طايي 19- دو اختصار از مثنوي معنوي مولوي 20- فتوت نامه سلطاني درباره مراسم جوانمردي. 
24- حسيني: سلطان حسين بايقرا حاکم هرات (875 تا 911 ه‍. ق) از سلاطين مشهور و دانش‌پرور و شعردوست تيموري مدرسه و کتابخانه‌يي در هرات بنا کرده بود که در آن بيش از ده هزار طالب علم بخرج وي سرگرم تحصيل بودند. مهمترين اثر آن سلطان بزرگ مجالس العشاق است که در آن از بحث مجازي و حقيقي سخن رفته است. 
25- دولتشاه (وفات 900 ه‍. ق): امير دولتشاه بن‌امير علاءالدولة غازي سمرقندي اثر مهم وي تذکرة الشعراء مشهور به تذکره دولتشاه حاوي احوال 150 تن از شعرا و عده کثيري از سلاطين مي‌باشد. 
26- صفي (وفات 939 ه‍. ق): فخرالدين علي بن کمال الدين ملاحسين واعظ ملقب به صفي از واعظان مشهور شهر هرات و از صوفيان نقشبنديه و باجناق جامي از جمله آثار اوست: 1- رشحات عين الحيوة در شرح احوال مشايخ و بزرگان نقشبنديه از جمله جامي 2- لطايف الطوايف در قصص و حکايات درباره خلفا – علماء و.. 3- انيس العارفين متضمن نصايح و مواعظ و تفسير بعضي آيات 4- حرزالامان من فتن الزمان در علم اسرار حروف و خواص و منافع آن 5- خواص و منافع آيات قرآن 6- منظومه محمود واياز. 
27- معين‌الدين اسفرازي: معين‌الدين محمد زمجي اسفرازي از دانشمندان مشهور قرن نهم ه‍. ق از آثار اوست: 1- منشآت اسفرازي 2- روضة الجنات في أوصاف مدينة هرات (تاريخ و جغرافياي هرات و برخي از بلاد خراسان تا سال 899 از منابع بسيار خوب). 
28- فضل‌الله بن روزبهان: امين‌الدين ابوالخير فضل‌الله بن روزبهان بن فضل‌الله خنجي اصفهاني مشهور به خواجه مولانا يا امين از دانشمندان و مؤلفان و نويسندگان نامدار اواخر قرن نهم و نيمه اول قرن دهم هجري قمري بعد از قدرت يافتن صفويه به ماوراءالنهر مي‌رود. آثار بسياري دارد از جمله: 1- تاريخ عالم‌آراي اميني در تاريخ آق قويونلو و قدرت يافتن صفويه 2- بديع‌الزمان في قصه حي بن يقظان در شرح تدرج نفس ناطقه در مراحل حکمت نظري و عملي 3- کتاب ابطال نهج الباطل و اهمال کشف العاطل معروف به ابطال الباطل در رد شيعه و رد نهج الحق وکشف الصدق علامه حلي بسال 909 ه‍. ق در کاشان 4- شرح وصاياي عبدالخالق نخجدواني از مشايخ نقشبنديه بفارسي 5- مهمانخانه بخارا در تاريخ ازبک و جنگ‌هاي شيباني خاني 6- سلوک الملوک در آداب مملکت‌داري مانند وظايف سلطان و قاضي و داروغه و... 7- شرح قصيده برده شرف‌الدين بوصيري بسال 921 ه‍. ق. 
29- غياث‌‌الدين جمشيد بن محمود کاشاني (وفات 832 ه‍. ق): رياضيدان – منجم – مخترع – حکيم از بزرگترين دانشمندان قرن نهم هجري قمري از اختراعات اوست: 1- جام جمشيد (تلسکوپ) 2- يک نوع ماشين حسابگر يا کامپيوتر. از آثار اوست: 1- نزهة الحدائق في كيفية صنعة الإله المسماة بطبق المناطق: اين کتاب درباره ساخت جام جمشيد است که براي تقويم کواکب و تعيين عرضها و ابعاد آنها از زمين و نيز تعيين احوال مختلف آنها مانند رجوع و خسوف و کسوف و نظاير اينها ساخته شد. اين دستگاه به استواسنج مشهور و کاشاني با آن طول واقعي جغرافيايي سياره مريخ را محاسبه کرد. 2- ذيلي برکتاب  نزهة الحدايق درباره اختراع و کيفيت استعمال يک آلت نجومي بنام لوح الاتصالات موسوم به الالحاقات العشرة 3- مفتاح الحساب: بسياري از قواعد هندسي و حسابي و جبر مانند لگاريتم – جدول‌هاي مثلثات – کسر اعشاري – محاسبه عدد پي در آن کتاب توسط کاشاني استنباط شده است. 4- خلاصه مفتاح الحسات بنام تلخيص المفتاح همراه با شرحي بر آن بنام تنوير المصباح في شرح تلخيص المفتاح. 5- زيج خاقاني در تکميل زيج ايلخاني خواجه نصير طوسي بسال 816 براي شاهرخ 6- سلم السماء 7- محيطيه درباره نسبت قطر و محيط دايره 8- کماليه 9- ابعاد و اجرام و.... 
30- صلاح‌الدين موسي مشهور به قاضي‌زاده رومي: هم عصر و همکار کاشاني: صلاح‌الدين موسي بن قاضي ملامحمود از رياضيدانان و منجمان و دانشمندان بزرگ ايراني قرن هشتم و اوايل قرن نهم هجري قمري است. وي همراه با کاشاني – ملاعلي قوشچي – معين‌الدين کاشاني – جلا‌ل‌الدين اسطرلابي از جمله بزرگترين دانشمندان سازنده رصدخانه معروف الغ بيک تيموري مي‌باشند. از آثار اوست: 1- شرح اشکال التأسيس در هندسه تأليف شمس‌ الدين محمودبن اشرف سمرقندي از علماي قرن ششم ه‍. ق حاوي سي و پنج شکل از هندسه اقليدسي 2- شرح مخلص در هيئت از آثار معروف محمودبن محمد چغميني خوارزمي متوفاي 745 ه‍. ق قاضي‌زاده دو شاگرد دانشمند بنام ابوزيد شرواني و علاءالدين علي بن محمد سمرقندي معروف به ملاعلي قوشچي داشت. 
31- علاءالدين علي بن محمد سمرقندي: معروف به قوشچي و ملاعلي قوشچي يا فاضل قوشچي متوفاي 879 ه‍. ق از بزرگترين شاگردان قاضي‌ زاده رومي از اکابر رياضيدانان و منجمان و مفسران و فقيهان قرن نهم ه‍. ق است. از طرف الغ بيک مأمور تکميل رصدخانه سمرقند مي‌شود. تکميل کردن رصدخانه در سال 841 ه‍. ق توسط وي بپايان رسيد. در سال 853 بدنبال کشته شدن الغ بيک بدست پسرش عبداللطيف به نزد اوزون حسن آق قويونلو در تبريز مي‌رود. وي بدستور اوزون حسن براي عقد قرارداد صلح بين او و سلطان محمد فاتح عثماني به اسلامبول مي‌رود. در آنجا سلطان عثماني او را با حقوق و مزاياي بسيار با اعزاز و خواهش راضي به ماندن مي‌کند. ملاعلي در مدرسه اياصوفيه بتدريس مي‌پردازد تا سال 879 که وفات مي‌کند. آثار او در زمينه اسلام و علمي بسيار است از آن جمله است: 1- رساله في علم الميمنه بفارسي که چند بار چاپ شده است و از کتب مهم درسي بوده است 2- رساله‌‌يي بفارسي در علم حساب 3- رسالة الفتحية بعربي 4- شرح زيج الغ بيک بنام سلم السماء. 
32- عبدالقادر بن حسين روياني لاهيجي: به احتمال قوي همان نظام‌الدين عبدالقادر گيلاني (جيلاني) است. وي ريا