ون و او هم از محمد بن سیرین روایت کرده است که گفت: من می¬دانم پر شتاب‎ترین افراد در پوییدن راه ارتداد، صاحبان و پیروان هوای نفسند» ابن عون گفت: به نظر ابن سیرین این آیه درباره کسانی است که پیرو و تابع هوای نفسند:
(وَإِذَا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آيَاتِنَا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُواْ فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ) الأنعام: ٦٨ 
«هرگاه دیدی کسانی به تمسخر و طعن در آیات ما می¬پردازند از آنان روی بگردان تا آن¬گاه که به سخن دیگری می پردازند»
آجری از ابن جوزاء(46)  روایت کرده است و گفت او از صاحبان هوای نفس سخن گفت. سپس ادامه داد: قسم به خدایی که نفس ابن جوزاء در دست اوست؛ اگر خانه¬ام انباشته از گراز و میمون شود، نزد من خوشایندتر است از این¬که یکی از صاحبان هوا و هوس، مجاور و هم صحبتم باشد.
و آنان مصداق این آیه هستند که می فرماید:
(هَاأَنتُمْ أُوْلاء تُحِبُّونَهُمْ وَلاَ يُحِبُّونَکُمْ وَتُؤْمِنُونَ بِالْکِتَابِ کُلِّهِ وَإِذَا لَقُوکُمْ قَالُواْ آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْاْ عَضُّواْ عَلَيْکُمُ الأَنَامِلَ مِنَ الْغَيْظِ قُلْ مُوتُواْ بِغَيْظِکُمْ إِنَّ اللّهَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ) آل عمران: ١١٩ 
« هان! این شمایید که آنان را دوست می دارید و ایشان شما را دوست نمی¬دارند، شما به همه¬ی کتاب¬های آسمانی ایمان دارید و وقتی با شما برخورد می¬کنند می¬گویند: ایمان آورده¬ایم و وقتی تنها می¬شوید از شدّت خشم بر شما سر انگشتان خود را به دندان می-گزند. بگو با خشمی که دارید بمیرید بی¬گمان خداوند از آنچه در درون دارید آگاه است.»
آیات[ بسیار] آشکار قرآن به نکوهش و نفی اهل بدعت و هوای نفس اشاره می¬کنند و اینکه با آنان همنوا و هم آهنگ نشویم. ولی ما در اینجا به صورت موجز و کوتاه مواردی را ذکر کردیم. انشاءالله در این [ بیان کوتاه] اندرزی برای پند پذیران باشد و شفایی برای آن¬چه در سینه¬ها[ی مریض] است!
-----------------------------------------------------------------------------
1) نوع حدیث، صحیح: صحیح ترمذی(2993).
2) نوع حدیث،صحیح: صحیح ابو داود(4598) و صحیح ترمذی(994).
3) نوع حدیث، صحیح: سنن ابن ماجه( 47).
4) او ابو غالب بصری است از ابو امامه روایت می کند. ساکن اصفهان شد و گفته‎اند که نام واقعی او سعید بن حزور است.
5) او سعید المهلّب بن صفره است و اسم او ظالم بن سارق عتکی است از امرای معروف و آشنا به فنون جنگ که به جنگ با خوارج برخاست و در سال 82 هجری در مرور رود به درود حیات گفت.(مترجم)
6) نو ع روایت: ضعیف، امام احمد آن را تخریج کرد(5/253-256) ترمذی(3000) و البانی نیز در کتاب«ظلال الجنه» این روایت را ضعیف خوانده است.
7) آجری، امام محدث، ابوبکر محمد بن عبدالله بغدادی مولف کتاب«الشریعة» از علمای عالم و برجسته و عامل به سنّت است، متوفی 360 هـ در مکه.
8) طاوس، از تابعان بزرگ و فقهای فاضل است، نام او طاووس بن کیسان یمانی، ابو عبدالرحمن الحمیری، گفته شده نام اصلی او ذکوان و طاووس، لقب است. متوفی 106هـ
9) ترجمه‎ی آیات در صفحات پیشین آمده است.
10) او حافظ، سیاح و نویسنده‎ی آثاری است؛ یعنی عبد بن حمید بن نصر معروف به الکشی است ابو محمد و گفته شده نام او عبدالحمید است متوفی(249هـ)
11) او حمید بن حمید خیاط کندی است و گفته شده مالکی، ابو عبدالله بصری از بزرگان تابعین.
12) او عبدالله بن وهب از محدثین بزرگ و از صغار اتباع تابعین است متوفی 197 هـ ق
13) او عبدالرحمان بن قاسم بن خالد بن جنادة العتقی، ابو عبدالله مصری فقیه و مصاحب امام مالک و روایت «المسائل» از اوست متوفی 191هـ
14) او اسماعیل بن اسحاق قاضی است.
15) منظور عبدالله بن مسعود است- رضی الله عنه-
16) او امام حافظ سلیمان بن عرب بحیل الازردی واشحی است پدر ایوب بصری ساکن مکه و قاضی آن شهر متوفی 224هـ ق)
17) نوع حدیث حسن، احمد آن را تخریج کرده است (1/435) و نسایی در الکبری (6/243) آلبانی نیز در کتاب «المشکات» این حدیث را حسن دانسته است.(1/36).
18) او بکر بن محمد بن علاء بن محمد قشیری است، متوفی 344، ق(مترجم)
19) او عمر بن سلمه بن حارث همدانی است و گفته شده، کندی کوفی است از وسطای تابعین متوفی 85هـ
20) ابن وضّاح در کتاب «البدع» ص 39 با استناد ضعیف این حدیث را روایت کرده است.
21) او امام حافظ و عالم- عبدالرحمن بن مهدی بن حسان عنبری است، ابوسعید بصری لولوی از صغار اتباع تابعین متوفی 198 هـ ق
22) ابن وضّاح در كتاب البدع ص38 اين حديث را روايت كرده است.
23) نوع حديث ضعيف: آن را طبراني در الصغير روايت كرده است (1/338) و هيثمي در المجمع(1/448) راويان حدیث، ضعيف هستند» آلباني نيز در في ظلال الجنة اين حديث را ضعيف دانسته است.
24) آنان قاتلان عثمان(رض) بودند، همچنانكه حسن آنان را تصريح كرده است كه گفت: ديدم كساني که عثمان را به قتل رساندند در مسجد به همديگر شن و ماسه پرت مي‎كردند به گونه‎اي كه آسمان چنين چيز شگفتي به خود نديده بود. ابن عساكر در تاريخ دمشق (39/325) آن را روايت كرده است.
25) ابن عساكر در تاريخ دمشق (39/326) اين حديث را روايت كرده است.
26) اين نوع قرائت مربوط است به قرائت حمزه و كسائي چنانكه امام ابو زرعه دركتاب حجة القرائات (ص278) آورده است همچنين ازعلي بن ابي طالب نيز اين قرائت روايت شده است (مترجم)
27) امام احمد اين حديث را روايت كرده است (5/134) همچنين ابن ابي شيبه در كتاب خود(7/507) استناد اين حديث را ضعيف می شمارد.
28) او مطرف بن عبدالله بن الشخير عامري، حرشي، ابو عبدالله بصري است از بزرگان تابعين مردي مطمئن، عابدو فاضل.
29) او عكرمه قريشي هاشمي، ابو عبدالله مدني است، دوست عبدالله بن عباس، مطمئن و آگاه به تفسير. 
30) او عمر بن مره بن عبدالله، طارق مرادي كوفي است از صغار تابعين، مطمئن و عابد است و به مرجئه متهم شد.
31) او مصعب بن سعد بن ابي وقاص قريشي زهري، ابوزراره ی مدني از وسطاي تابعين متوفي 103هـ ق.
32) طبری در تفسیر خود(7/337) این روایت را آورده است.
33) حروراء: روستایی است در اطراف کوفه، خوارج که با علی بن ابی طالب- رضی الله عنه- به مخالفت برخاستند در آنجا ساکن شدند و به همان نام منسوب شدند و در آنجا اولین اجتماع خوارج شکل گرفت.
34) او عمر بن مهاجر بن ابو مسلم، ابو عبیدالله انصاری دمشقی است و رئیس ماموران عمر بن عبدالعزیز، متوفی 13 هـ ق.
35) غیلان بن مسلم دمشقی است و فرقه غیلانیه که از قدریه هستند بدو منسوب شده¬اند و او دومین فرد بعد از معبد جهمی است و به دستور هشام در باب کیسان دمشق به دار آویخته شد.
36) آجری این روایت را در الشریعه (1/238) و ابن بطه در الابانه(184 ص) نقل کرده¬اند.
37) نوع حدیث صحیح: صحیح الجامع(2042/2641) و السلسلة الصحیحة(204).
38) و اما کسانی که پیمان خدا را می¬شکنند که با ایشان بسته است و پیوندی را می گسلانند که خدا به حفظ آن دستور داده است و در روی زمین به فساد و تباهی می پردازند نفرین شده ایشان است و پایان بد جهان از آن آنان است (آیه 25 سوره رعد)
39) ای پیامبر، آیا شما را از زیانکارترین افراد آگاه سازم.(کهف/103)
40) او صحابی، عامر بن وائله بن عبدالله بن عمر ا