 تو را به‌سوي‌ آن‌ برانگيزد».
اين‌ آيه‌ كريمه‌ و احاديث‌ وارده‌ در اين‌ باب‌، اصلي‌ اساسي‌ در اثبات‌ عذاب ‌برزخ‌ است‌ و اين‌كه‌ عذاب‌ برزخ‌ حق‌ است‌ و هيچ‌ شكي‌ در آن‌ نيست‌. در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ بخاري‌ از عائشه‌ رضي‌ الله عنها آمده‌ است‌ كه‌ او از رسول‌‌خدا‌ص درباره‌ عذاب‌ قبر پرسيد، رسول‌‌خدا‌ص فرمودند: «آري‌! عذاب ‌قبر حق‌ است‌». البته‌ دلالت‌ آيه‌ كريمه‌، به‌ عذاب‌ كفار در برزخ‌ محدود بوده‌ و عذاب‌ مؤمن‌ در قبر به‌سبب‌ گناهانش‌، از آن‌ استنباط نمي‌شود بلكه‌ اين‌ امر از احاديث‌ نبوي‌ متقدم‌ برمي‌آيد.
بايد دانست‌ كه‌ عذاب‌ قبر متفاوت‌ است‌، به‌دليل‌ حديث‌ شريف‌ وارده‌ در اين‌باره‌ از ابن‌مسعود(رض) كه‌ رسول‌‌خدا‌ص فرمودند: «ما أحسن‌ محسن‌ من‌ مسلم‌ أو كافر إلا أثابه‌ الله‌ تعالي‌. قلنا: يا رسول‌الله‌! ما إثابة‌ الله‌ الكافر؟ فقال‌: إن‌ كان‌ قد وصل‌ رحما أو تصدق‌ بصدقة أو عمل‌ حسنة‌، أثابه‌ الله‌ تبارك‌ وتعالي‌ المال‌ و الولد و الصحة‌ و أشباه ‌ذلك‌. قلنا: فما إثابته‌ في‌الاخرة‌؟ قال‌: عذابا دون‌ العذاب‌. قرأ (أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذَابِ ‏) ‌: هيچ‌ نيكوكاري‌ ـ اعم‌ از اين‌كه‌ مسلمان‌ باشد يا كافر ـ كار نيكي‌ انجام‌ نمي‌دهد، جز اين‌كه‌ خداوند(ج) او را پاداش‌ مي‌دهد. گفتيم‌: يا رسول‌الله! پاداش ‌دادن‌ كافر چيست‌؟ فرمودند: اگر صله‌ رحمي‌ را برقرار ساخته‌ باشد، يا صدقه‌اي‌ داده‌ باشد، يا كار نيكي‌ كرده‌ باشد، خداي‌ تبارك‌وتعالي‌ او را به‌ دادن ‌مال‌ و فرزند و سلامتي‌ و امثال‌ آن‌ در دنيا پاداش‌ مي‌دهد. گفتيم‌: پاداش‌ دادن‌ وي ‌در آخرت‌ چيست‌؟ فرمودند: عذابي‌ است‌ پايين‌تر از عذابي‌. آن‌گاه‌ تلاوت ‌كردند: (أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذَابِ ‏) ‌: آل‌ فرعون‌ را در سخت‌ترين‌ عذاب ‌درآوريد».
«و روزي‌ كه‌ قيامت‌ برپا شود، مي‌گوييم‌: آل‌ فرعون‌ را در سخت‌ترين‌ عذاب ‌درآوريد» يعني‌: به‌ فرشتگان‌ مي‌گوييم‌: آل‌ فرعون‌ را در جهنم‌ به‌ جايگاهي ‌درآوريد كه‌ عذاب‌ آن‌ از غير آن‌ سهمگين‌تر و شديدتر است‌.
 
سوره طه آيه  55
‏متن آيه : ‏
‏ مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَفِيهَا نُعِيدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَى ‏
 
‏ترجمه : ‏
«از اين‌ زمين‌ شما را آفريده‌ايم‌» يعني‌ در ضمن‌ آفرينش‌ آدم‌(ع)، شما را از خاك‌ همين‌ زمين‌ آفريده‌ايم‌ و گوشت‌ و خون‌ و استخوانتان‌ همه‌ با تغذيه‌ از همين ‌زمين‌ پرورده‌ شده‌ است‌ «و در اين‌» زمين‌ «شما را بازمي‌گردانيم‌» بعد از مرگتان ‌پس‌ در آن‌ دفن‌ مي‌شويد و اجزاي‌ وجودتان‌ در آن‌ پراكنده‌ و از هم‌ پاشيده‌ مي‌شود تا بدانجا كه‌ از جنس‌ خود زمين‌ مي‌گردد «و از آن‌» يعني‌ از زمين‌ «بارديگر شما را بيرون‌ مي‌آوريم‌» با برانگيختن‌ و حشرونشر.
 
	آيه  47
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذْ يَتَحَاجُّونَ فِي النَّارِ فَيَقُولُ الضُّعَفَاء لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعاً فَهَلْ أَنتُم مُّغْنُونَ عَنَّا نَصِيباً مِّنَ النَّارِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و آن‌گاه‌ كه‌ در آتش‌ دوزخ‌ با يك‌ديگر بگومگو مي‌كنند» يعني‌: آن‌گاه‌ كه‌ دوزخيان‌ در دوزخ‌ با يك‌ديگر مشاجره‌ و بگومگو مي‌كنند «ناتوانان‌ به‌ متكبران» يعني‌: به‌رؤسا و رهبران‌ كفر كه‌ انقياد و تسليم‌ براي‌ انبيا‡ و پيروي‌ از ايشان‌ را برنتابيده‌ و براي‌ بازداشتن‌ مردم‌ از ايمان‌ به‌ پيامبران‌‡، نيرنگها انديشيده‌ و مكرها ورزيده‌اند؛ «مي‌گويند: هرآينه‌ ما پيرو شما بوديم» و شما رهبران‌ و رؤساي‌ ما بوديد و ما آنچه‌ را كه‌ شما گفتيد، تصديق‌ و باور كرديم‌ و اينك‌ با پيروي‌ از شماست‌ كه‌ به‌ دوزخ‌ درآمده‌ايم‌ «پس‌ آيا شما بازدارنده‌ بخشي‌ از آتش‌ دوزخ‌ از ما هستيد؟» يعني‌: آيا بخشي‌ از آن‌ را از ما دفع‌ مي‌كنيد، يا آن‌ را همراه‌ ما برمي‌داريد؟.
	آيه  48
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُلٌّ فِيهَا إِنَّ اللَّهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِبَادِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«مستكبران» سركش‌ در پاسخ‌ پيروان‌ مستضعف‌ خويش‌ «مي‌گويند: همانا ما همه‌ در آن‌ هستيم» يعني‌: ما و شما همگي‌ با هم‌ در جهنم‌ هستيم‌ پس‌ ما چگونه ‌مي‌توانيم‌ عذاب‌ را از شما دفع‌ كنيم‌، اگر ما به‌ چنين‌ كاري‌ قادر بوديم‌، قطعا عذاب ‌را از خودمان‌ دفع‌ مي‌كرديم‌ «به‌راستي‌ خدا ميان‌ بندگان‌ حكم‌ كرده‌ است» يعني‌: او ميانشان‌ فيصله‌ كرده‌ است‌ به‌ اين‌كه‌ گروهي‌ در بهشت‌ و گروهي‌ در دوزخ‌ باشند و هيچ‌كس‌ هم‌ پي‌گير و پي‌جوي‌ حكم‌ خداي‌ سبحان‌ نيست‌.
	آيه  49
‏متن آيه : ‏
‏ وَقَالَ الَّذِينَ فِي النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُوا رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْماً مِّنَ الْعَذَابِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
و چون‌ ناتوانان‌ از رهبران‌ خويش‌ مأيوس‌ مي‌شوند، به‌سوي‌ نگهبانان‌ دوزخ ‌روي‌ آورده‌ و از آنان‌ خواستار دعا مي‌گردند: «و كساني‌ كه‌ در دوزخند» از امتهاي‌ كافر؛ اعم‌ از مستكبر و مستضعف‌ آنان‌ «به‌ نگهبانان‌ دوزخ‌ مي‌گويند» يعني‌: به‌فرشتگاني‌ كه‌ كارپرداز دوزخ‌ و گماشتگان‌ عذاب‌ دوزخيانند، مي‌گويند: «پروردگارتان‌ را بخوانيد تا يك‌ روز از اين‌ عذاب‌ را از ما سبك‌ كند» آري‌! از فرشتگان‌ مي‌خواهند كه‌ به‌ بارگاه‌ خداوند متعال‌ در حقشان‌ شفاعت‌ كنند تا به‌ آنان ‌اندك‌ تخفيف‌ و تنفسي‌ بدهد.
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:2084.txt">آيه  50</a><a class="text" href="w:text:2085.txt">آيه  51</a><a class="text" href="w:text:2086.txt">آيه  52</a><a class="text" href="w:text:2087.txt">آيه  53</a><a class="text" href="w:text:2088.txt">آيه  54</a><a class="text" href="w:text:2089.txt">آيه  55</a><a class="text" href="w:text:2090.txt">آيه  56</a><a class="text" href="w:text:2091.txt">آيه  57</a><a class="text" href="w:text:2092.txt">آيه  58</a></body></html>آيه  50
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُوا أَوَلَمْ تَكُ تَأْتِيكُمْ رُسُلُكُم بِالْبَيِّنَاتِ قَالُوا بَلَى قَالُوا فَادْعُوا وَمَا دُعَاء الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«مي‌گويند» فرشتگان‌ در پاسخشان‌ «مگر پيامبرانتان‌ معجزه‌هاي‌ روشن‌ به‌سوي ‌شما نياوردند؟ مي‌گويند: چرا» آنها براي‌ ما معجزاتي‌ روشن‌ آوردند اما ما ايشان‌ را تكذيب‌ كرديم‌ پس‌ نه‌ به‌ خودشان‌ ايمان‌ آورديم‌ و نه‌ به‌ حجتها و برهانهايي‌ كه ‌آوردند، باور كرديم‌. پس‌ چون‌ اين‌ اعتراف‌ را كردند؛ «مي‌گويند» فرشتگان‌ نگهبان‌ دوزخ‌ برايشان‌: «پس‌ دعا كنيد» يعني‌: هرگاه‌ كار چنين‌ است‌، شما خود دعا كنيد زيرا ما براي‌ كساني‌ كه‌ به‌ خداوند(ج) كفر ورزيده‌ و پيامبرانش‌ را بعد از آوردن‌ معجزات‌ و حجتهاي‌ 