ر، يا به‌ همانند بودن‌ آنچه‌ كه‌ كشته‌ است‌ «دو تن‌ عادل‌ از ميان‌ شما» يعني‌: دو مرد معروف‌ به‌ عدالت‌ از ميان‌ مسلمانان‌ به‌ آن‌ حكم‌ كنند پس‌ چون‌ آن‌ دو به‌ آن‌ حكم‌ كردند، آن ‌كفاره‌ بر وي‌ لازم‌ مي‌شود «و به‌ صورت‌ هدي‌ به‌ كعبه‌ برسد» يعني‌: اگر دو تن‌ حكم ‌عادل‌ به‌ كفاره‌ حكم‌ كردند، با آن‌ حيوان‌ كفاره‌، همان‌ كاري‌ انجام‌ مي‌شود كه‌ باقرباني‌ انجام‌ مي‌شود؛ از فرستادن‌ آن‌ به‌سوي‌ مكه‌ و ذبح‌ نمودن‌ آن‌ در آنجا. البته‌ مراد آيه‌ عين‌ كعبه‌ نيست‌ زيرا قرباني‌ در خود كعبه‌ ذبح‌ نمي‌شود بلكه‌ مراد سرزمين‌ حرم‌ است‌ و هيچ‌ خلافي‌ در اين‌ نيست‌ «يا بايد كفاره‌اي‌ بدهد كه‌ عبارت‌ است‌ از: طعام‌ دادن‌ مساكين‌، يا برابر آن‌ روزه‌ بگيرد» اما بر كسي‌ كه‌ بدون‌ عمد شكار را مي‌كشد، كفاره‌اي‌ نيست‌. برخي‌ گفته‌اند: بر وي‌ نيز كفاره‌ است‌.
بايسته‌ ياد آوري‌ است‌ كه‌ علما مقدار كفاره‌ در هر گونه‌ صيدي‌ را مقرر داشته‌اند. شاه‌ ولي‌الله دهلوي‌ مي‌گويد: «جزاي‌ صيد يكي‌ از سه‌ چيز تواند بود:
1 ـ همانند صيد را در حرم‌ ذبح‌ كند. اين‌ همانندي‌ در نزد شافعي‌ به‌ خلقت‌ و هيأت‌ و در نزد ابوحنيفه‌ به‌ قيمت‌ است‌ زيرا مماثلت‌ به‌ خلقت‌ و هيأت‌ متعذر مي‌باشد پس‌ مراد مماثلت‌ معنوي‌ است‌ و داوران‌ بايد قيمت‌ آن‌ را بسنجند نه‌ حيواني‌ مانند آن‌ را.
2 ـ به‌ قيمت‌ صيد، خوراكي‌اي‌ خريده‌ و آن‌ را به‌ مسكينان‌ بدهد. در نزد شافعي‌ بايد به‌ هر مسكين‌ مدي‌ از طعام‌ و در نزد ابوحنيفه‌ به‌ هر مسكين‌ نيم‌ صاع‌ از گندم‌ يايك‌ صاع‌ از جو بدهد[9].
3 ـ بجاي‌ اطعام‌ هر نفر مسكين‌ به ‌شمار مسكينان‌ يك‌ روز روزه‌ بدارد. پس‌ جاني ‌در ميان‌ سه‌ نوع‌ كفاره‌ يادشده‌ مخير است‌ «تا وبال‌ كردار خود را بچشد» وبال‌: يعني‌: سرانجام‌ بد و جزاي‌ كشتن‌ شكار را «الله از آنچه‌ گذشت» از جانب‌ شما، درمورد شكاركردن‌ صيد حرم‌ قبل‌ از نزول‌ حكم‌ كفاره‌ «عفو كرده‌ است‌ ولي‌ هر كس‌كه‌ بازگردد» به‌سوي‌ كشتن‌ شكار، بعد از اين‌ بيان‌ قاطع‌ «پس‌ خدا از او انتقام‌ مي‌گيرد» در آخرت‌ و او را به‌سبب‌ گناهانش‌ عذاب‌ مي‌كند «و خداوند غالب‌ و صاحب‌ انتقام‌ است» بر كسي‌ كه‌ از حدود اسلام‌ تجاوز كند. برخي‌ گفته‌اند: معني‌اين‌ است‌ كه‌ خداوند(ج) از او با وضع‌ نمودن‌ كفاره‌ انتقام‌ مي‌گيرد چنان‌كه‌ جمهور فقها از جمله‌ امام‌ ابوحنيفه‌، پرداخت‌ كفاره‌ را بر تكراركننده‌ اين‌ جنايت‌، واجب‌شناخته‌اند بنابراين‌، در نزد آنان‌ جزا با تكرار شكار تكرار مي‌شود زيرا جزاي‌آخرت‌ مانع‌ وجوب‌ جزاي‌ دنيا بر وي‌ نيست‌. اما شريح‌ و سعيدبن‌ جبير گفته‌اند: او در اولين‌باري‌ كه‌ مرتكب‌ اين‌ عمل‌شد، بايد كفاره‌ بدهد، ولي‌ اگر اين‌ عمل‌ را تكرار كرد، بار دوم‌ بر وي‌ به‌ كفاره‌ حكم‌ نمي‌شود بلكه‌ به‌ وي‌ گفته‌ مي‌شود: برو كه‌ خداي‌ عزوجل‌ از تو انتقام‌ مي‌گيرد! يعني‌: گناه‌ تو بزرگتر از آن‌ است‌ كه‌ با كفاره‌ جبران‌ شود.
خاطر نشان‌ مي‌شود كه‌ بر مبناي‌ احاديث‌ شريف‌، حيوانات‌ و حشرات‌ موذي ‌ذيل‌ از حكم‌ قتل‌ صيد در حالت‌ احرام‌ مستثنا هستند: 1 ـ كلاغ‌. 2 ـ زغن ‌(غليواج‌). 3 ـ عقرب‌. 4 ـ موش‌. 5 ـ سگ‌ درنده‌. و گرگ‌ نيز به‌ سگ‌ ملحق ‌مي‌شود. پس‌ در كشتن‌ آنها گناه‌ و كفاره‌اي‌ نيست‌.
 
[9] يك‌ صاع‌ (2751) گرم‌ است، و مد يك‌چهارم‌ صاع‌ است‌.
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:912.txt"> آيه  96</a><a class="text" href="w:text:913.txt"> آيه  97</a><a class="text" href="w:text:914.txt"> آيه  98</a><a class="text" href="w:text:915.txt">آيه  99</a><a class="text" href="w:text:916.txt"> آيه  100</a><a class="text" href="w:text:917.txt"> آيه  101</a><a class="text" href="w:text:918.txt"> آيه  102</a><a class="text" href="w:text:919.txt">آيه  103</a></body></html>سوره مائدة آيه  96
‏متن آيه : ‏
‏ أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهُ مَتَاعاً لَّكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ وَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُماً وَاتَّقُواْ اللّهَ الَّذِيَ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«براي‌ شما» حتي‌ در حال‌ احرام‌ نيز «شكار دريا حلال‌ شده‌ است» شكار دريا: شكار حيوانات‌ آبي‌ (آبزيان‌) است‌. مراد از دريا در اينجا: هر آبي‌ است‌ كه‌ درآن‌ شكار دريايي‌ يافت‌ مي‌شود، هرچند آن‌ آب‌، آب‌ نهر يا چاهي‌ باشد «و» همچنين‌ براي‌ شما حلال‌ شده‌ «طعام‌ دريا» طعام‌ دريا: خوردني‌اي‌ از خوردني‌هاي‌ آن‌ است‌ كه‌ دريا به‌ بيرون‌ افگند، يا بر روي‌ آب‌ آيد. اما در نزد ابوحنيفه‌، ماهي‌ مرده‌اي‌ كه‌ بر روي‌ آب‌ دريا مي‌آيد، خورده‌ نمي‌شود و بجز ماهي‌، خوردن‌ ساير حيوانات‌ دريايي‌ نيز در نزد احناف‌ روا نيست‌. ولي ‌غير احناف‌، (صيد) را در آيه‌ كريمه‌ به‌ شكاري‌ كه‌ از دريا زنده‌ گرفته‌ مي‌شود و (طعام‌) را به‌ آنچه‌ كه‌ دريا بعد از مردن‌ آن‌ را به‌ بيرون‌ مي‌افگند، تفسير كرده‌اند. آري‌! شكار و طعام‌ دريا را براي‌ شما حلال‌ گردانيديم‌ «تا براي شما منفعتي‌ باشد» و مقيماني‌ كه‌ آن‌ را به‌ طور تازه‌ مصرف‌ مي‌كنند، از آن‌ نيرو برگيرند «و براي‌ قافله» يعني‌: منفعتي‌ باشد براي‌ مسافران‌ شما كه‌ از آن‌ توشه‌ برمي‌گيرند و گوشت‌ حيوان‌ شكارشده‌ را خشك‌ مي‌كنند، يا آن‌ را در يخچالها نگهداري ‌مي‌كنند ـ چون‌ عصر حاضر ـ «ولي‌ شكار بيابان‌ بر شما حرام‌ گرديده‌ است‌، مادام ‌كه‌ محرم‌ باشيد» يعني‌: تا آن‌گاه‌ كه‌ لباس‌ احرام‌ بر تن‌ داشته‌ باشيد. همچنان‌ شكار غير محرم‌ بر محرم‌ حرام‌ است‌، اگر غير محرم‌ آن‌ را جهت‌ استفاده‌ محرم‌ شكار كرده‌ بود، مگر در رأي‌ احناف‌ كه‌ خوردن‌ شكار خشكي‌ را كه‌ به‌ وسيله‌ غيرمحرم ‌صيد شده‌ باشد؛ در هرحال‌ براي‌ محرم‌ جايز مي‌دانند، چه‌ به‌ منظور استفاده‌ وي‌ شكار شده‌ باشد، چه‌ در غير آن‌. شكار خشكي‌ شامل‌ هر حيواني‌ مي‌شود كه‌ در خشكي‌ تخم‌گذاري‌ و توليد نسل‌ نمايد، هرچند پاره‌اي‌ از اوقات‌ در دريا زندگي‌كند، چون‌ مرغابي‌ «و از خدايي‌ كه‌ نزد او محشور مي‌شويد پروا داريد» زيرا او شما را در برابر اعمالتان‌ جزا مي‌دهد.
 
	سوره مائدة آيه  97
‏متن آيه : ‏
‏ جَعَلَ اللّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ قِيَاماً لِّلنَّاسِ وَالشَّهْرَ الْحَرَامَ وَالْهَدْيَ وَالْقَلاَئِدَ ذَلِكَ لِتَعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ وَأَنَّ اللّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«خداوند كعبه‌ را كه‌ بيت‌ الحرام‌ است‌، سبب‌ قوام‌ امور مردمان» يعني‌: مايه‌ و مدار سامان‌يابي‌ و انتظام‌ امور معاش‌ و معاد و دين‌ و دنيايشان‌ «گردانيد