لاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«برخي‌ از آنان‌ كه‌ يهودي‌ اند» يعني‌: اي‌ مؤمنان‌! خدا(ج) شما را بر يهوديان‌ معاند نصرت‌ مي‌دهد. همچنين‌ محتمل‌ است‌ كه‌ اين‌ عبارت‌ ابتداي‌ سخن‌ باشد، يعني‌: از يهوديان‌ گروهي‌ هستند كه‌ «كلمات‌ را از جاهاي‌ خود برمي‌گردانند» و ازجمله‌ اوصاف‌ رسول‌ اكرمص را از مواضع‌ آن‌ برداشته‌ و در عوض‌ كلماتي‌ ديگررا بجاي‌ آن‌ قرار مي‌دهند. يا مراد اين‌ است‌ كه‌: كلمات‌ را بر غيرتأويل‌ حقيقي‌ آن ‌تأويل‌ مي‌كنند «و مي‌گويند: شنيديم‌» سخن‌ تو را «و نپذيرفتيم‌» امر تو را. محتمل‌ است‌ كه‌ اين‌ سخن‌ را آهسته‌ گفته‌ باشند «و بشنو» كه‌ «ناشنوا گردي‌» اين ‌نفريني‌ از سوي‌ آنان‌ عليه‌ پيامبراكرم‌ص است‌ ـ مرگشان‌ باد كه‌ اين‌گونه‌ از حق‌برمي‌گردند! يا معناي‌: ﴿وَاسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ﴾ اين‌ است‌: سخن‌ ما را بشنو و نشنيده ‌بگير. كه‌ اين‌ سخن‌، ظاهرا احتمال‌ مدح‌ و ذم‌ هر دو را دارد، مدح‌ به‌ اين‌ معني‌كه‌: گوش‌ تو سخن‌ ناخوش‌ را نشنود و ذم‌ به‌ اين‌ معني‌ كه‌: اي‌ كاش‌ ناشنوا گردي‌! ﴿رَاعِنَا﴾: يعني‌: به‌ ما التفات‌ كن‌.[5] و اين‌ سخن‌ را «با پيچانيدن‌ زبان‌ خود» مي‌گويند. يعني‌ دشنام‌ خويش‌ را طوري‌ در لفافه‌ سخن‌ در هم‌ مي‌آميزند كه‌ كسي‌ به‌حقيقت‌ مرادشان‌ پي‌ نبرد. آري‌! با زبان‌بازي‌ از گفتن‌ حق‌ طفره ‌رفته‌ و از خبث‌ وپليدي‌اي‌ كه‌ دارند زبان‌هايشان‌ را با تعريض‌ و كنايه‌ به‌سوي‌ چيزهايي‌ برمي‌گردانند و كج‌ مي‌سازند كه‌ در دلهايشان‌ پنهان‌ داشته‌اند «و به ‌قصد طعنه ‌زدن‌ در دين‌» اين‌ سخن‌ را مي‌گويند زيرا چنين‌ استدلال‌ مي‌كنند كه‌: اگر او پيامبر بود، قطعا مي‌دانست‌ كه‌ ما با گفتن‌ (راعنا) او را دشنام‌ مي‌دهيم‌! كه‌ خداي‌ سبحان‌ با آگاه‌ ساختن‌ پيامبر خويشص از اين‌ امر، اين‌ استدلالشان‌ را بي‌اثر گردانيد «و اگر آنان ‌مي‌گفتند: شنيديم‌» سخنت‌ را «و فرمان‌ برديم‌» از دستورت‌ «و بشنو» آنچه‌ راكه‌ ما مي‌گوييم‌ «وبه‌ ما بنگر» يعني‌: اگر آنان‌ به‌جاي‌ (اسمع‌ غير مسمع‌: بشنو ونشنيده‌ بگير)، مي‌گفتند: (اسمع‌: بشنو)، و اگر به‌جاي‌ (راعنا) كه‌ در زبان‌ عبري‌ دشنام‌ است‌، مي‌گفتند: (انظرنا: در كار ما بنگر)؛ «قطعا براي‌ آنان‌ بهتر» بود از آنچه‌ گفتند «و درست‌تر بود» يعني‌: اين‌ در نزد خداوند(ج) درست‌تر و استوارتر و بهتر از سخن‌ اولشان‌، يعني‌ جمله‌: ﴿سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ وَرَاعِنَا﴾ بود، «ولي‌» آنان‌ راه‌ و روش‌ درستي‌ را در پيش‌ نگرفتند و از همين‌ رو «خدا آنان‌ را به‌ سبب‌ كفرشان‌ لعنت‌ كرده‌ است‌» يعني‌: از رحمت‌ خويش‌ طردشان‌ نموده‌ است‌ «و درنتيجه‌ ايمان‌ نمي‌آورند مگر اندكي‌» و آن‌ عبارت‌ است‌ از: ايمانشان‌ به‌ بعضي‌ از كتابهاي‌ آسماني‌ و به‌ بعضي‌ از پيامبران‌ الهي‌، نه‌ به‌ كتب‌ و پيامبران‌ ديگر. يا معني‌ اين‌ است‌: فقط اندكي‌ از آنان‌ ايماني‌ راستين‌ مي‌آورند.
[5] سخن‌ در باب‌ (راعنا) در سوره‌ بقره‌ «آيه‌/140» گذشت‌. (راعنا) در زبان‌ عبري‌ از ريشه‌ «رع‌» به‌ معناي‌ شر و برابر با واژه‌ «بد» در زبان‌ انگليسي‌ است‌.
آيه  47
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ آمِنُواْ بِمَا نَزَّلْنَا مُصَدِّقاً لِّمَا مَعَكُم مِّن قَبْلِ أَن نَّطْمِسَ وُجُوهاً فَنَرُدَّهَا عَلَى أَدْبَارِهَا أَوْ نَلْعَنَهُمْ كَمَا لَعَنَّا أَصْحَابَ السَّبْتِ وَكَانَ أَمْرُ اللّهِ مَفْعُولاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اي‌ اهل‌ كتاب‌! به‌ آنچه‌ فرو فرستاديم‌ و تصديق‌كننده‌ همان‌ چيزي‌ است‌ كه‌ با شماست‌، ايمان‌ آوريد» يعني‌: به‌ قرآني‌ كه‌ تصديق‌كننده‌ تورات‌ است‌، ايمان ‌آوريد. سپس‌ حق‌ تعالي‌ آنان‌ را به‌ خشمي‌ از سوي‌ خويش‌ بيم‌ مي‌دهد، بدان‌ جهت‌ كه‌ آنان‌ حق‌ را شناخته‌ و با وجود آن‌، پيروي‌ از آن‌ را فروگذاشتند و به‌ ضدآن‌ عمل‌ كردند. آري‌! ايمان‌ آوريد «پيش‌ از آن‌ كه‌ چهره‌هايي‌ را مسخ‌ و محو كنيم‌» يعني‌: صورتهاي‌ شما را با محو نشانه‌ها و مشخصات‌ آن‌ محو كنيم‌، بدين‌گونه‌ كه‌ چهره‌هايتان‌ را همچون‌ پشت‌ گردنهايتان‌ گردانيده‌ و بيني‌ها و دهانها وابروها و چشم‌هايتان‌ را از ميان‌ برداريم‌ «پس‌ آنها را بازپس‌ گردانيم‌» يعني‌: بعد از محو كردن‌ علائم‌ صورت‌، آنها را به‌ موضع‌ قفا باز پس‌ گردانيم‌، بدين‌گونه‌ كه ‌صورتهايتان‌ را از طرف‌ پشتهايتان‌ بگردانيم‌ كه‌ به‌ قهقرا راه‌ رويد و چشمانتان‌ را ازپشت‌ گردنتان‌ بيرون‌ آوريم‌. يا چهره‌هايتان‌ را به‌ پايين‌ بدنتان‌ و پايين‌ بدنتان‌ را به‌ بالاي‌ بدنتان‌ آوريم‌، طوري‌ كه‌ سر و صورتتان‌ بر زمين‌ و پاهايتان‌ رو به‌ هوا باشد. كه‌ اين‌ خود، بر عذاب‌ سخت‌ و سهمگين‌ بودن‌ مجازاتشان‌ دلالت‌ مي‌كند «يا آنان ‌را لعنت‌ كنيم‌، چنان‌كه‌ اصحاب‌ سبت‌ را لعنت‌ كرديم‌» لعنت‌ اصحاب‌ سبت‌ (حرمت‌شكنان‌ روز شنبه) عبارت‌ بود از: مسخ ‌نمودن‌ آنان‌ به‌ بوزينه‌ و خوك‌.بعضي‌ گفته‌اند: مراد، خود لعنت‌ اصحاب‌ سبت‌ است‌ كه‌ به‌ هر زباني‌ ملعون‌اند «وامر الهي‌ انجام‌ پذير است‌» يعني‌: فرمان‌ وي‌ خواه‌ناخواه‌ تحقق‌ يافتني‌ است‌، در هر زماني‌ كه‌ او تحقق‌ آن‌ را اراده‌ نمايد. روايت‌ شده‌ است‌ كه‌ اين‌ آيه‌، سبب‌مسلمان‌شدن‌ كعب‌ احبار گرديد.
	آيه  48
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ اللّهَ لاَ يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَن يَشَاءُ وَمَن يُشْرِكْ بِاللّهِ فَقَدِ افْتَرَى إِثْماً عَظِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«مسلما خداوند اين‌ را كه‌ به‌ او شرك‌ ورزيده‌شود، نمي‌بخشايد» يعني‌: براي‌كسي‌ كه‌ بر شرك‌ مرده‌ و قبل‌ از مرگ‌ از آن‌ توبه‌ نكرده ‌است‌، احتمال‌ آمرزش‌شرك‌ وي‌ وجود ندارد «و غيرآن‌ را بر هركه‌ خواهد مي‌آمرزد» يعني‌: غير اهل‌ شرك‌ از گنهكاران‌ مسلمين‌ در مشيت‌ آمرزش‌ حق‌ تعالي‌ داخلند و اين‌ امر موكول‌ به‌ اراده ‌وي‌ است‌، پس‌ حق‌ تعالي‌ براي‌ هركس‌ از موحدان‌ كه‌ بخواهد مي‌آمرزد، ولو اين‌ كه‌ هر گناهي‌ را ـ اعم‌ از كبيره‌ يا صغيره‌ ـ مرتكب‌ گرديده‌ و از گناه‌ خويش ‌توبه‌ هم‌ نكرده‌ باشند ـ كه‌ اين‌ مذهب‌ اهل‌ سنت‌ و جماعت‌ است‌ ـ و هركه‌ را هم ‌كه‌ بخواهد عذاب‌ مي‌كند «و هركس‌ كه‌ به‌ خدا شرك‌ ورزد، درحقيقت‌ گناه‌ عظيمي‌ را بربافته‌ است‌» زيرا شرك‌ بزرگترين‌ گناهان‌ كبيره‌ است‌. در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ عائشه‌ رضي‌الله عنها آمده‌ است‌: «ديوانهاي‌ اعمال‌ در نزد خداي‌ عزوجل‌ سه ‌ديوان‌ است‌: ديواني‌ است‌ كه‌