ا مورد خطاب ‌قرارمي‌دهيد كه‌ اكنون‌ گنديده‌اند؟ رسول‌ خداص فرمودند: «سوگند به‌ خدايي‌ كه‌جانم‌ در يد اوست، شما به‌ آنچه‌ من‌ مي‌گويم، نسبت‌ به‌ آنها شنواتر نيستيد ولي‌ آنان‌ نمي‌توانند پاسخ‌ دهند».
«آن‌گاه‌ آوازدهنده‌اي‌ در ميان‌ آنان» يعني‌: در ميان‌ دو گروه‌ «آواز درمي‌دهد» به‌قولي‌: اين‌ آوازدهنده‌ از فرشتگان‌ گماشته‌ بر دوزخ‌ است‌ «كه‌: لعنت‌ خدا بر ستمگران‌ باد! آيه  45
‏متن آيه : ‏
‏ الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اللّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجاً وَهُم بِالآخِرَةِ كَافِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
هم‌آنان‌ كه‌ مردم‌ را از راه‌ الله» يعني‌: از پيمودن‌ راه‌ حق‌ «باز مي‌داشتند و براي‌ آن‌ راه‌ كجي‌ را مي‌خواستند» يعني‌: مردم‌ را از آن راه‌ مي‌رمانيدند و در راستي ‌و درستي‌ آن‌ راه، عيب‌ و اشكال‌ وارد مي‌كردند؛ با اين‌ سخن‌شان‌ كه‌ اين‌ راه، راه ‌ناحق‌ و ناصوابي‌ است‌ و حق‌ فقط همان‌ چيزي‌ است‌ كه‌ ما خود در آنيم‌ «و آنان ‌آخرت‌ را منكرند» از اين‌ رو، باكي‌ از سخنان‌ و اعمال‌ منكرشان‌ ندارند، چرا كه‌ از عقاب‌ و حسابي‌ نمي‌ترسند.
	آيه  46
‏متن آيه : ‏
‏ وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌ وَعَلَى الأَعْرَافِ رِجَالٌ يَعْرِفُونَ كُلاًّ بِسِيمَاهُمْ وَنَادَوْاْ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَن سَلاَمٌ عَلَيْكُمْ لَمْ يَدْخُلُوهَا وَهُمْ يَطْمَعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و در ميان‌ آن‌ دو، حجابي‌ است» يعني‌: در ميان‌ آن‌ دو گروه، يا در ميان‌ بهشت‌ و دوزخ، ديواري‌ است‌ «و بر اعراف‌ مردماني‌ هستند» اعراف‌: بلنديهاي‌ ديواري ‌است‌ كه‌ در ميان‌ بهشتيان‌ و دوزخيان‌ زده‌ شده ‌است‌ و در لغت‌: به‌ معني‌ مكان‌ بلند و مرتفع‌ مي‌باشد.
علما درباره‌ اصحاب‌ اعراف‌ بر چند وجه‌ اختلاف‌نظر دارند: بعضي‌ برآنند كه ‌اصحاب‌ اعراف، شهدايند. بعضي‌ برآنند كه‌ آنان، فضلا و صلحاي‌ مؤمنان‌اند كه ‌فارغ‌ از مشغله‌ وانفساي‌ خود در اعراف‌ به‌ مطالعه‌ احوال‌ مردم‌ مصروف ‌مي‌باشند ـ كه‌ اين‌ قول‌ مجاهد است‌. بعضي‌ برآنند كه‌ اصحاب‌ اعراف، فرشتگاني‌اند كه‌ بر آن‌ ديوار گماشته‌ شده‌اند و مؤمنان‌ و كافران‌ را قبل‌ از ورودشان ‌به‌ بهشت‌ و دوزخ‌ از هم‌ جدا مي‌كنند. بعضي‌ برآنند كه‌ آنان‌ مردمي‌اند كه‌ ثواب‌ها و گناهانشان‌ برابر است‌ و اعمال‌ نيكشان‌ كمتر از آن‌ است‌ كه‌ بتوانند به‌وسيله‌ آن‌ وارد بهشت‌ گردند، سپس‌ به‌ فضل‌ و رحمت‌ الهي‌ وارد بهشت‌ مي‌شوند و آخرين ‌كساني‌ كه‌ به‌ بهشت‌ وارد مي‌شوند، ايشان‌اند. كه‌ اين‌ قول‌ ابن‌عباس‌ و ابن‌مسعود رضي‌الله عنهما و عده‌ ديگري‌ از سلف‌ است‌ و ابن‌كثير نيز اين‌ قول‌ را ترجيح‌ داده‌ و از ديگر اقوال‌ قوي‌تر مي‌باشد. به‌هرحال‌؛ بر اعراف‌ مردماني‌ هستند: «كه‌ هريك‌ از اهل‌ بهشت‌ و دوزخ‌ را به‌ سيماي‌ آنان‌ مي‌شناسند» يعني‌: به‌ نشانه‌هاي‌ آنان‌؛ چون ‌سپيدي‌ يا سياهي‌ چهره‌هايشان‌ «و اهل‌ بهشت‌ را ندا مي‌دهند» يعني‌: كساني‌ كه‌ بر اعرافند، هنگامي‌ كه‌ اهل‌ بهشت‌ را مي‌بينند، ايشان‌ را به‌عنوان‌ تحيت‌ و شادباش‌ و اكرامشان‌ چنين‌ ندا مي‌دهند: «كه‌ سلام‌ بر شما باد. اينان‌ هنوز وارد بهشت‌ نشده‌اند اما طمع‌ آن‌ را دارند» يعني‌: اصحاب‌ اعراف‌ هنوز وارد بهشت‌ نشده‌اند ولي‌ به‌ ورود درآن‌ طمع‌ داشته‌ و چنين‌ اميدي‌ را در سر مي‌پرورانند زيرا فضل‌ و رحمت‌ الهي‌ بر اهل‌ بهشت‌ را مي‌بينند و مي‌نگرند كه‌ رحمت‌ خداوند متعال‌ بر خشم‌ وي‌ غلبه‌ كرده ‌است‌.
روايت‌ شده‌ است‌ كه‌ رسول‌ اكرم‌ص در حديث‌ شريف‌ فرمودند: «آن‌گاه‌ كه ‌رب‌العالمين‌ از داوري‌ ميان‌ بندگانش‌ فارغ‌ مي‌شود، به‌ اصحاب‌ اعراف‌ مي‌گويد: شما آزادكردگان‌ منيد پس‌ در هر جايي‌ از بهشت‌ كه‌ مي‌خواهيد، بهره‌ ببريد و بخراميد».
 
آيه  47
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذَا صُرِفَتْ أَبْصَارُهُمْ تِلْقَاء أَصْحَابِ النَّارِ قَالُواْ رَبَّنَا لاَ تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و چون‌ چشمانشان» يعني‌: چشمان‌ اصحاب‌ اعراف‌ «به‌سوي‌ دوزخيان‌ گردانيده‌ شود، مي‌گويند: پروردگارا! ما را در زمره‌ گروه‌ ستمكاران» كه‌ به‌ دوزخ‌ درافتاده‌اند «قرار نده».
	آيه  48
‏متن آيه : ‏
‏ وَنَادَى أَصْحَابُ الأَعْرَافِ رِجَالاً يَعْرِفُونَهُمْ بِسِيمَاهُمْ قَالُواْ مَا أَغْنَى عَنكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اهل‌ اعراف‌ مرداني» از سران‌ كفار «را ندا مي‌دهند كه‌ آنان‌ را به‌ قيافه‌هايشان‌ مي‌شناسند» يعني‌: به‌ نشانه‌هايشان‌ و «مي‌گويند: جمعيت‌ شما» كه‌ آن‌ را براي‌ بازداشتن‌ از راه‌ خدا(ج)  گرد مي‌آورديد. يا آن‌ مالهايي‌ را كه‌ در جهت‌ باطل‌ گرد مي‌آورديد «و آن‌همه‌ سركشي‌ كه‌ مي‌كرديد» يعني‌: استكبار و گردنكشي‌تان ‌«كفايت‌تان‌ نكرد» و به‌ كارتان‌ نيامد، بلكه‌ سرانجام‌ به‌ اين‌ روزگار بد و اين‌ عذاب ‌ابد درافتاديد.
 
	آيه  49
‏متن آيه : ‏
‏ أَهَؤُلاء الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لاَ يَنَالُهُمُ اللّهُ بِرَحْمَةٍ ادْخُلُواْ الْجَنَّةَ لاَ خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلاَ أَنتُمْ تَحْزَنُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آيا هم‌اينان‌ بودند كه‌ شما سوگند ياد مي‌كرديد كه‌ هرگز خدا شامل‌ هيچ‌ رحمتي ‌قرارشان‌ نمي‌دهد؟» يعني‌: اصحاب‌ اعراف‌ در حالي‌ كه‌ به‌سوي‌ فقرا و مستضعفان‌ مسلمان‌ كه‌ به‌ بهشت‌ درآمده‌اند، اشاره‌ مي‌كنند، خطاب‌ به‌ كفار مي‌گويند: مگر هم‌اينان‌ نبودند كه‌ شما آنها را به‌ حساب‌ نمي‌آورديد و سوگند ياد مي‌كرديد كه‌خدا(ج)  هيچ‌ رحمتي‌ به‌ آنان‌ نخواهد رسانيد «اينك‌ به‌ بهشت‌ درآييد، نه‌ بيمي‌ برشماست‌ و نه‌ اندوهگين‌ مي‌شويد» اين‌ از ادامه‌ سخن‌ اصحاب‌ اعراف‌ است‌. يعني ‌اصحاب‌ اعراف‌ به‌ مسلمانان‌ مي‌گويند: اينك‌ به‌ بهشت‌ درآييد... به‌ قولي‌ديگر: اين‌ سخن‌ خداوند(ج)  خطاب‌ به‌ خود اصحاب‌ اعراف‌ است‌ كه‌ ايشان‌ را به‌ رحمت‌خود وارد بهشت‌ مي‌گرداند.
از سدي‌ نقل‌ شده‌ است‌ كه‌ گفت‌: «اصحاب‌ اعراف‌ مردم‌ را از سيمايشان‌ مي‌شناسند؛ اهل‌ دوزخ‌ را با سياهي‌ چهره‌هايشان‌ و اهل‌ بهشت‌ را با سپيدي ‌چهره‌هايشان‌ پس‌ چون‌ از برابر گروهي‌ كه‌ آنان‌ را به‌سوي‌ بهشت‌ مي‌برند، عبور مي‌كنند؛ مي‌گويند: سلام‌ عليكم‌! و چون‌ از برابر گروهي‌ كه‌ آنان‌ را به‌سوي‌ دوزخ ‌مي‌برند، عبور مي‌كنند؛ مي‌گويند: پروردگارا! ما را با قوم‌ ستمگر همراه‌ مگردان».
	آيه  50
‏متن آيه : ‏
‏ وَنَادَى أَصْحَابُ النَّارِ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَنْ أَفِيضُواْ عَلَيْنَا مِنَ الْمَاء 