 در زمين‌ است‌ همه‌ يكجا ايمان ‌مي‌آوردند» به‌ طوري‌ كه‌ همه‌ برايمان‌ يكدل‌ و يكدست‌ مي‌بودند و در آن‌ هيچ ‌پراكندگي‌ و اختلافي‌ نمي‌داشتند ولي‌ پروردگار تو اين‌ امر را نخواست‌ زيرا ايماني ‌اين‌چنين‌، مخالف‌ مصلحتي‌ است‌ كه‌ خداي‌ سبحان‌ آن‌ را اراده‌ دارد، اين‌مصلحت‌؛ همانا حكمت‌ بالغه‌ پروردگار در اين‌ است‌ كه‌ قضيه‌ ايمان‌ را به‌ اختيار انسان‌ واگذارد «آيا تو» اي‌ محمدص! «مردم‌ را به‌ اكراه‌ واميداري‌ تا مؤمن ‌شوند؟» بدان‌ كه‌ نه‌ اين‌ كار در وسع‌ و توان‌ توست‌ و نه‌ جزء تكاليف‌ تو زيرا در امر پذيرفتن‌ دين‌ هيچ‌گونه‌ اجباري‌ نيست‌ و سنت‌ الهي‌ بر آن‌ رفته‌ كه‌ فاسقان‌ ستمگر متكبر و گردنكش‌ را هدايت‌ نكند.
 
آيه  100
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَن تُؤْمِنَ إِلاَّ بِإِذْنِ اللّهِ وَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لاَ يَعْقِلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و هيچ‌ كس‌ را نرسد كه‌ جز به‌ اذن‌ خدا» و خواست‌ وي‌ «ايمان ‌بياورد» بنابراين‌، آنچه‌ كه‌ خدا(ج)  نخواهد هرگز روي‌ نمي‌دهد «و بر كساني‌ كه‌ نمي‌انديشند، پليدي‌ را قرار مي‌دهد» يعني: عذاب‌ را، يا خواري‌ و رسوايي‌اي‌ را كه ‌همانا سبب‌ عذاب‌ است‌ بر كفاري‌ واقع‌ مي‌گرداند كه‌ در حجتهاي‌ خدا(ج)  تعقل ‌نمي‌كنند و در آيات‌ و ادله‌اي‌ كه‌ باري‌ تعالي‌ برايشان‌ بر پا كرده‌، تدبر و انديشه ‌نمي‌نمايند. چنان‌كه‌ از عدم‌ تعقل‌ آنان‌ يكي‌ اين‌ است‌ كه‌ به‌ اين‌ حقيقت‌ كه‌ ايمان‌ و هدايت‌ در اختيار باري‌ تعالي‌ است‌ پي ‌نبرده‌اند، به‌ همين‌ جهت‌، به‌ بارگاه‌ وي‌ التجا نكردند تا به‌ راه‌ راست‌ خويش‌ هدايتشان‌ كند و نتيجه‌ اين‌ شد كه‌ در پليديشان‌ باقي‌ماندند، خواري‌ و رسوايي‌ بر آنان‌ استمرار يافت‌ و سزاوار خشم‌ حق‌ تعالي‌ گشتند.
	آيه  101
‏متن آيه : ‏
‏ قُلِ انظُرُواْ مَاذَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا تُغْنِي الآيَاتُ وَالنُّذُرُ عَن قَوْمٍ لاَّ يُؤْمِنُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بگو: بنگريد كه‌ در آسمانها و زمين‌ چيست‌؟» يعني: در آفريده‌هايي‌ كه‌ دال‌ بر وجود، وحدت‌ و كمال‌ قدرت‌ صانع‌ و آفريننده‌ خويش‌اند، تفكر و انديشه‌ كنيد «ولي‌» بايد دانست‌ كه‌ «نشانه‌هاي‌ عبرت‌انگيز و هشدارها» يعني: معجزات‌، آيات‌و پيامبران‡ «براي‌ گروهي‌ كه‌ ايمان‌ نمي‌آورند» و ايمان‌ نياوردنشان‌ در علم‌ ازلي خداي‌ سبحان‌ رفته‌ است‌ «سود نمي‌بخشد» پس‌ هر كس‌ اين‌چنين‌ باشد، مشاهده‌ هيچ‌ نشانه‌ و معجزه‌اي‌ در وي‌ سودبخش‌ نيست‌ و هيچ‌ دافعي‌ هم‌ نمي‌تواند كفر را از وي‌ دفع‌ كند زيرا كساني‌ كه‌ شقاوت‌ آنها به‌ حد نهايي‌ خود رسيده‌ است‌، ديگر تفكر و تدبر در اين‌ دلايل‌ نيز، برايشان‌ مفيد هيچ‌ فايده‌اي‌ نخواهد بود.
 
	آيه  102
‏متن آيه : ‏
‏ فَهَلْ يَنتَظِرُونَ إِلاَّ مِثْلَ أَيَّامِ الَّذِينَ خَلَوْاْ مِن قَبْلِهِمْ قُلْ فَانتَظِرُواْ إِنِّي مَعَكُم مِّنَ الْمُنتَظِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ آيا جز همانند روزهاي‌ كساني‌ را كه‌ پيش‌ از آنان‌ درگذشتند، انتظار مي‌برند؟» يعني: اين‌ گروه‌ كفار معاصر محمدص، با تكذيب‌ خود، جز نظير واقعات‌ خداي‌ سبحان‌ بر كفاري‌ را كه‌ پيش‌ از آنان‌ درگذشته‌اند انتظار نمي‌برند زيرا انبياي‌ پيشين‡، كفار زمانشان‌ را از پيش‌ آمد ايامي‌ كه‌ در برگيرنده‌ انواع‌ عذاب‌ است‌ هشدار مي‌دادند، اما آنان‌، پيامبران‌ خود را تكذيب‌ كرده‌ و بر كفر خويش‌ بيشتر پاي‌ مي‌فشردند تا سرانجام‌، خداي‌ عزوجل‌ عذاب‌ خويش‌ را بر آنان ‌فرود مي‌آورد و انتقام‌ خويش‌ را بر آنان‌ روا مي‌داشت‌ «بگو: انتظار بكشيد» تحقق ‌هشدار پروردگار خويش‌ را «همانا من‌ نيز با شما از منتظرانم‌» تحقق‌ هشدار پروردگارم‌ را در حقتان‌.
 
 آيه  103
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ نُنَجِّي رُسُلَنَا وَالَّذِينَ آمَنُواْ كَذَلِكَ حَقّاً عَلَيْنَا نُنجِ الْمُؤْمِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«سپس‌، پيامبران‌ خود و مؤمنان‌ را نجات‌ مي‌دهيم‌» يعني: امتهاي‌ تكذيب‌ پيشه‌ را نابود مي‌كنيم‌، آن‌گاه‌ پيامبران‌ خود و مؤمنان‌ همراهشان‌ را نجات‌ مي‌دهيم ‌«بدين‌گونه‌ نجات‌ مي‌دهيم‌ مؤمنان‌» به‌ محمد «از قريش‌ و ديگران‌ «را» از عذابي‌كه‌ براي‌ كفار آماده‌ كرده‌ايم‌ «وعده‌ داده‌ايم‌؛ وعده‌ حق‌ لازم‌ بر خود» كه‌ چنين‌ كنيم‌.
پس‌ كسي‌ كه‌ در تاريخ‌ بنگرد و زندگي‌ پيامبران: و اهل‌ ايمان‌ و فرجام‌ كافران‌ را مورد برسي‌ قرار دهد، يقينا اين‌ امر، انگيزه‌هاي‌ نيرومندي‌ براي‌ ايمان‌ او ايجاد مي‌كند، مگر اين‌كه‌ از كوردلان‌ باشد.
 
	آيه  132
‏متن آيه : ‏
‏ وَوَصَّى بِهَا إِبْرَاهِيمُ بَنِيهِ وَيَعْقُوبُ يَا بَنِيَّ إِنَّ اللّهَ اصْطَفَى لَكُمُ الدِّينَ فَلاَ تَمُوتُنَّ إَلاَّ وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و» شما منحرفان‌ اهل‌ كتاب، به‌ غلط مدعي‌ آن‌ هستيد كه‌ ابراهيم‌(ع) وفرزندانش‌ يهودي‌ يا نصراني‌ بوده‌اند زيرا: «ابراهيم‌ و يعقوب‌ به‌ همان‌ سفارش‌كردند» يعني: به‌ سفارش‌ خدا(ج)در تمسك‌ به‌ آيين‌ اسلام، يا به‌ گفتن‌ كلمه: ﴿  أَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ ‏﴾ سفارش‌ كردند «فرزندان‌ خود را» يعني: يعقوب‌(ع) نيزفرزندان‌ خود را همچون‌ ابراهيم‌u به‌ اين‌ راه‌ و روش‌ سفارش‌ نمود، درحالي‌كه‌ مي‌گفت: «اي‌ فرزندان‌ من‌! خداوند اين‌ دين‌ را براي‌ شما برگزيده‌است‌» يعني: دين‌اسلام‌ را، همان‌ آييني‌ را كه‌ محمدص از بارگاه‌ خدا(ج) آورده‌ «پس‌ البته‌ نبايد جز در حالت‌ مسلماني‌ بميريد» يعني: به‌ اسلام‌ چنگ‌ زنيد و از آن‌ جدا نشويد تا آن‌ كه‌چون‌ مرگتان‌ در رسد، درحالي‌ بميريد كه‌ بر دين‌ اسلام‌ پايدار هستيد. لذا مراديعقوب‌(ع) فقط اين‌ نبود كه‌ تنها در هنگام‌ مرگ‌ بر حالت‌ اسلام‌ بميرند، بلكه‌ مراد وي‌ پايداري‌ ايشان‌ بر اسلام‌ در همه‌ حالات‌ تا هنگام‌ مرگ‌ است‌ زيرا انسان‌ مي‌داندكه‌ خواهد مرد، اما نمي‌داند كه‌ چه‌ وقت‌؟.
در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ آمده‌ است: يهوديان‌ به‌ رسول‌ خدا ص گفتند؛ آيا تو نمي‌داني‌ كه‌ يعقوب‌ در روز مرگش‌ فرزندان‌ خود را به‌ يهوديت‌ سفارش‌ كرد؟ پس‌ اين‌ آيه‌ در رد اين‌ ادعاي‌ بي‌اساسشان‌ نازل‌ شد.
 
آيه  104
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِن كُنتُمْ فِي شَكٍّ مِّن دِينِي فَلاَ أَعْبُدُ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ وَلَكِنْ أَعْبُدُ اللّهَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بگو: اي‌ مردم‌! اگر از دين‌ من‌» كه‌ عبادت‌ خداوند و احد لاشريك‌ است‌ «در 