ُ عَلَيْهِ وسَلَّم: « إذا أَيقَظَ الرَّجُلُ أَهْلَهُ مِنَ اللَّيْل فَصَلَّيا أَوْ صَلَّى ركْعَتَينِ جَمِيعا، كُتِبَ في الذَّاكرِينَ وَالذَّكِراتِ » رواه أبو داود بإِسناد صحيح.

1184- از ابو هريره و ابو سعيد رضی الله عنهما روايت شده که:
رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمود: هرگاه مردی خانواده اش را از طرف شب بيدار کرده و هر دو نماز گزاردند، يا هر دو جمعاً دو رکعت نماز گزاردند در زمرهء ذاکرين و ذاکرات نوشته می شوند.
1185- وعــن عائِشة رضِيَ اللَّه عَنْها، أَنَّ النَّبِيَّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم قَال: « إِذا نَعَس أَحَدُكُمْ في الصَّلاة، فَلْيَرْقُدْ حتى يَذهَب عَنْهُ النَّوم، فَإِنَّ أَحدكُمْ إذا صَلى وهو ناعِس، لَعَلَّهُ يَذهَبُ يَستَغفِرُ فَيَسُبَّ نَفسهُ » متفقٌ عليه.

1185- از عائشه رضی الله عنها روايت است که:
رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمود: هرگاه بر يکی از شما در نماز خواب آيد، بايد بخوابد تا خواب از سرش برود، زيرا اگر يکی از شما نماز بخواند، در حاليکه خواب بر او چيره شده شايد به عوض طلب آمرزش خود را دشنام دهد.

1186- وَعَنْ أَبي هُرَيرَةَ رَضِي اللَّه عَنْهُ قَال: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: « إِذا قَامَ أَحدُكُمْ مِنَ اللَّيْلِ فَاستعجمَ القُرآنُ على لِسَانِه، فَلَم يَدْرِ ما يقُول، فَلْيضْطَجِعْ » رواه مُسلِم.

1186- از ابو هريره رضی الله عنه روايت شده که:
رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمود: هرگاه يکی از شما در شب برای تهجد برخاست و قرآن بر زبانش پوشيده شد و نمی دانست چه می گويد، بايد که بخوابد.
ش: از اين حديث دانسته می شود که نماز و عبادت تا زمانی مؤثر و مفيد است که همراه با خشوع و نشاط باشد و هرگاه شخص را خواب در ربود، يا خسته شد، بهتر است خواب شود و عبادت را در وقت نشاطش عملی کند.
213- باب استحباب قيام رمضان  که عبارت از نماز تروايح است

1187- عنْ أَبي هُريرةَ رَضِي اللَّه عنْهُ أَنَّ رَسُول اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم قال: « منْ قام رَمَضَانَ إِيماناً واحْتِساباً غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ » متفقٌ عليه.

1187- از ابو هريره رضی الله عنه روايت است که:
رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمود: کسی که قيام رمضان را از روی ايمان و اخلاص بجای آورد، گناهان گذشته اش آمرزيده می شود.

1188- وَعنْهُ رَضِيَ اللَّه عَنْه، قَال: كانَ رسُولُ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم يُرَغِّبُ في قِيَامِ رَمَضَانَ مِنْ غيْرِ أَنْ يَأْمُرَهُمْ فِيه بعزيمة، فيقُول: « مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيماناً واحْتِسَاباً غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّم مِنْ ذَنْبِهِ » رواه مُسْلِم.

1188- از ابو هريره رضی الله عنه روايت است که:
رسول الله صلی الله عليه وسلم به قيام رمضان بدون اينکه آنانرا در اين مورد امر کند و می فرمود: آنکه قيام رمضان را از روی ايمان و اخلاص بجای آورد، گناهان گذشته اش آمرزيده می شود.
ش: در بارهء تراويح در رمضان بايد گفت که حضرت عمر رضی الله عنه مردم را ديد که دسته دسته نماز می گزارند، وی آنان را گرد آورده و دستور داد بيست رکعت نماز گزارند و اين سنتی شد و شهرت يافت وکس هم بر آن اعتراض نکرد و بمنزلهء اجماع سکوتی صحابه رضوان الله عليهم اجمعين بحساب می رود. حضرت عمر رضی الله عنه اصل نماز تراويح را تشريع نکرده، بلکه آنرا بصورت دسته جمعی و جماعت درآورده و اصحاب پيامبر صلی الله عليه وسلم نيز با او در اينمورد موافق بوده اند.
214- باب فضيلت برپا داشتن شب قدر و بيان اميدوار کننده ترين شبهای آن

قال الله تعالی: {إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ{1} وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ{2} لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ{3} تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ{4} سَلَامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ} {5}. القدر: 1 – 5 
و قال تعالی: {إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُّبَارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ} الدخان: ٣

خداوند می فرمايد: همانا ما قرآن را در شب قدر فرو فرستاديم. تا آخر سوره. القدر: 1 – 5
و می فرمايد: و ما آن را در شب مبارکی فرو فرستاديم. دخان: 3

1189- وَعَنْ أَبي هُريرةَ رَضِيَ اللَّه عَنْه، عن النَّبِيِّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم قال: « مَنْ قام لَيْلَةَ القَدْرِ إِيماناً واحْتِسَابا، غُفِر لَهُ ما تقدَّم مِنْ ذنْبِهِ » متفقٌ عليه.

1189- از ابو هريره رضی الله عنه روايت شده که:
پيامبر صلی الله عليه وسلم فرمود: آنکه شب قدر را از روی ايمان و اخلاص زنده دارد، گناهان گذشته اش آمرزيده می شود.

1190- وعن ابنِ عُمر رضِيَ اللَّه عَنهما أَنَّ رِجَالاً مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم، أُرُوا ليْلَةَ القَدْرِ في المنَامِ في السَّبْعِ الأَواخِر، فَقال رسُولُ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: « أَرى رُؤيَاكُمْ قَدْ تَواطَأَتْ في السَّبْعِ الأَوَاخِر، فَمَنْ كَانَ مُتحَرِّيهَا، فَلْيَتَحرَّهَآ في السبْعِ الأَواخِرِ » متُفقٌ عليه.

1190- از ابن عمر رضی الله عنهما روايت  است که:
برای گروهی از اصحاب پيامبر صلی الله عليه وسلم در خواب، ليلة القدر در هفت شب آخر نشان داده شد. آنگاه رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمود: من مشاهده می کنم که خواب شما در هفت شب آخر اتفاق افتاده، پس آنکه جويندهء آن باشد، بايست آن را در هفت شب آخر جستجو کند.

1191- وعنْ عائِشَةَ رَضِيَ اللَّه عنْهَا، قَالَت: كانَ رسُولُ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم يُجاوِزُ في العَشْـرِ الأَوَاخِرِ مِنْ رمضَان، ويَقُول: « تحَرَّوْا لَيْلَةَ القَدْرِ في العشْرِ الأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضانَ» متفقٌ عليه.

1191- از عائشه رضی الله عنها روايت است که گفت:
رسول الله صلی الله عليه وسلم در دههء اخير رمضان اعتکاف نموده می فرمود: شب قدر را در دههء اخير رمضان جستجو کنيد.
ش: در مورد شب قدر احاديث زيادی آمده و تذکر می دهد که شب قدر در شبهای وتر دههء آخر رمضان وجود دارد.

1192- وَعَنْها رَضِيَ اللَّه عنها أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم قَال: « تَحرّوْا لَيْلةَ القَدْرِ في الوتْـرِ من العَشْرِ الأَواخِرِ منْ رمَضَانَ » رواهُ البخاري.

1192- از عائشه رضی الله عنها روايت شده که:
رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمود: شب قدر را در شبهای طاق اخير رمضان جستجو کنيد.

1193- وعَنْهَا رَضَيَ اللَّه عَنْهَا، قَالَت: كَانَ رسُول اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: « إِذا دَخَلَ العَشْرُ الأَوَاخِرُ مِنْ رمَضَان، أَحْيا اللَّيْل، وَأَيْقَظَ أَهْلَه، وجَدَّ وَشَدَّ المِئزرَ » متفقٌ عليه.

1193- از عائشه رضی الله عنها روايت شده که گفت:
چون دههء اخير رمضان فرا می رسيد، رسول الله صلی الله عليه وسلم شب ها را زنده داشته، خانواده اش را بيدار نموده و تلاش کرده و در عبادت کوشش می نمود.