‌ تعبير، مفيد انكار بعد از انكار است‌ «با آن‌ كه‌ از يك‌ديگر كام‌ گرفته‌ايد؟» ابن‌عباس‌(رض) مي‌گويد: «افضاء: مقاربت‌ جنسي‌ است‌، ولي‌ حق‌ تعالي‌ از آن‌ به‌ كنايه‌ ياد كرد، براي‌ آن‌ كه‌ به‌ مسلمانان‌ ادبي‌ برتر رابياموزد». «و» چگونه‌ از زنان‌ مهر يا هديه‌ را باز پس‌ مي‌ستانيد، در حالي‌ كه‌ «زنان‌ از شما عهدي‌ محكم‌ گرفته‌اند؟» كه‌ اين‌ عهد، همانا عقد نكاح‌ است‌، عقدي ‌كه‌ مرد و زن‌ را با نيرومندترين‌ رابطه‌ به‌هم‌ پيوند داده‌ و قوي‌ترين‌ تعهدات‌ را ميان‌آنها ايجاد مي‌كند. پس‌ اگر مرد بعد از عقد نكاح‌، با زنش‌ مقاربت‌ يا خلوت‌ شرعي‌كرد، زن‌ مستحق‌ كل‌ مهر خويش‌ است‌ و بر شوهر، گرفتن‌ چيزي‌ از وي‌ در صورت ‌طلاق‌ دادنش‌ حرام‌ است‌، مگر در حالتي‌ كه‌ زن‌ مرتكب‌ زنا، يا ناسازگاري‌ شده ‌باشد ـ چنان‌كه‌ بيان‌ آن‌ گذشت‌. در نزد احناف‌ و حنبلي‌ها، مهر با «خلوت ‌صحيحه» ثابت‌ مي‌گردد، اما شافعي‌ها و مالكي‌ها بر آنند كه‌ مهر با مقاربت‌ مقرر وثابت‌ مي‌شود نه‌ به‌ صرف‌ خلوت‌.
خلاصه‌ اين‌ كه‌ آيات‌ فوق‌ بر چهار حق‌ از حقوق‌ مسلم‌ زنان‌ تصريح‌ و تأكيد دارد:
1 ـ تحريم‌ به‌ ارث ‌بردن‌ زنان‌.
2 ـ نهي‌ از ممانعت‌ زن‌ از ازدواج‌ مجدد در صورت‌ وقوع‌ طلاق‌.
3 ـ حق‌ زن‌ در برخورداري‌ از معاشرت‌ به‌ شيوه‌ نيكو و پسنديده‌.
4 ـ حق‌ زن‌ در دريافت‌ مهريه‌ خويش‌ به‌ طور كامل‌.
 
	آيه  22
‏متن آيه : ‏
‏ وَلاَ تَنكِحُواْ مَا نَكَحَ آبَاؤُكُم مِّنَ النِّسَاء إِلاَّ مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَمَقْتاً وَسَاء سَبِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آمده‌ است‌: در جاهليت‌ رايج‌ بود كه‌ چون‌ پدران‌ مي‌مردند، فرزنداني‌ كه‌ از غير زنانشان‌ بودند، زنان‌ پدرانشان‌ را به‌ نكاح‌ خويش ‌درمي‌آوردند، پس‌ نازل‌ شد: «و با زناني‌ كه‌ پدرانتان‌ آنان‌ را به‌ ازدواج‌ خود درآورده‌اند، ازدواج‌ نكنيد» به‌ جهت‌ رعايت‌ كرامت‌ و احترام‌ و بزرگداشت‌ پدرانتان‌. اين‌ جمله‌ مفيد نهي‌ از آن‌ عادت‌ زشت‌ جاهليت‌ است‌ «مگر آنچه‌ كه‌ در گذشته‌» قبل‌ از نزول‌ اين‌ آيه‌ «رخ‌ داده‌است‌» كه‌ خداوند(ج) شمارا بر آن‌ مؤاخذه‌ نمي‌كند «همانا اين‌ كار ناشايست‌ و منفور مي‌باشد و بدراهي‌ است‌».
در جاهليت‌، نكاح‌ پسر با زن‌ پدر را ـ چنانچه‌ پدر مي‌مرد يا زن‌ خود را طلاق ‌مي‌داد ـ نكاح‌ «مقت» يعني‌ نكاح‌ مبغوض‌ و منفور مي‌ناميدند زيرا اين‌ كار از نظرصاحبان‌ خرد، سخت‌ منفور و ناپسند و بدترين‌ رسم‌ و روش‌ است‌. تعبير(آباء: پدران)، به‌ اجماع‌ علما؛ اجداد (پدر بزرگ‌ها) را نيز در بر مي‌گيرد.
آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالاَتُكُمْ وَبَنَاتُ الأَخِ وَبَنَاتُ الأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللاَّتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُم مِّنَ الرَّضَاعَةِ وَأُمَّهَاتُ نِسَآئِكُمْ وَرَبَائِبُكُمُ اللاَّتِي فِي حُجُورِكُم مِّن نِّسَآئِكُمُ اللاَّتِي دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمْ تَكُونُواْ دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلاَئِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلاَبِكُمْ وَأَن تَجْمَعُواْ بَيْنَ الأُخْتَيْنِ إَلاَّ مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّ اللّهَ كَانَ غَفُوراً رَّحِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
اين‌ آيه؛ آيه‌ تحريم‌ محارم‌ نسبي‌، محارم‌ رضاعي‌ و محارم‌ به‌وسيله‌ پيوندهاي ‌خويشاوندي‌ (سببي) است‌، چنان‌كه‌ ابن‌عباس‌(رض) فرمود: «بر شما هفت‌ گروه‌ در نسب‌ و خويشاوندي‌ حرام‌ شده‌ است‌. سپس‌ اين‌ آيه‌ را تلاوت‌ كرد».
«بر شما مادرانتان‌ حرام‌ شده‌ است‌» يعني‌: به‌نكاح‌ گرفتن‌ آنان‌. لفظ (مادران)، شامل‌ مادر بزرگان‌ پدري‌ و مادري‌ ـ هرچند در مرتبه‌هاي‌ بالاتر قرار داشته ‌باشند ـ نيز مي‌شود زيرا همه‌ آنها مادران‌ شخص‌ مي‌باشند. «و» بر شما حرام‌شده‌ است‌ «دخترانتان‌» دختران‌: شامل‌ دختران‌ فرزندان‌ هم‌ مي‌شود، هر چند در مرتبه‌هاي‌ پايين‌تري‌ قرار داشته‌ باشند (چون‌ نوه‌ها و نتيجه‌ها)، چه‌ آن‌ دختران‌ از پسران‌ شخص‌ باشند و چه‌ از دختران‌ وي‌. جمهور فقها (ابوحنيفه‌، مالك‌ واحمدبن‌ حنبل) نكاح‌ دختر زنا را بر پدر زاني‌اش‌ كه‌ از آب‌ نطفه‌ (مني) وي‌ متولد شده‌است‌، بر وي‌ حرام‌ مي‌دانند زيرا او نيز در واقع‌ دختر وي‌ است‌، هرچند كه ‌حرامزاده‌ مي‌باشد. «و» بر شما حرام‌ شده‌ است‌ «خواهرانتان‌» خواهران‌: شامل‌خواهران‌ اعياني‌ (پدري‌ و مادري)، خواهران‌ اخيافي‌ (مادري) و خواهران ‌علاتي‌ (پدري)، همه‌ مي‌شود.
«و» برشما حرام‌ شده‌ است‌ «عمه‌هايتان‌» عمه‌: اسم‌ هر زني‌ است‌ كه‌ خواهر پدرتان‌، يا خواهر يكي‌ از اجدادتان‌ باشد. گاهي‌ عمه‌ از جهت‌ مادر است‌ و آن ‌خواهر پدر مادر مي‌باشد. «و» بر شما حرام‌ شده‌ است‌ «خاله‌هايتان‌» خاله‌: اسم ‌هر زني‌ است‌ كه‌ خواهر مادرتان‌، يا خواهر يكي‌ از مادربزرگ‌هايتان‌ باشد. گاهي‌خاله‌ از جهت‌ پدر است‌ و آن‌ خواهر مادر پدر مي‌باشد. «و» برشما حرام‌ شده‌است‌ «دختران‌ برادر» دختر برادر: اسم‌ هر مؤنثي‌ است‌ كه‌ برادر شما با او نسبت‌ ولادت‌ مباشر و مستقيم‌، يا نسبت‌ ولادت‌ باالواسطه‌اي‌ داشته‌ باشد، هرچند هم‌ درمراتب‌ خود دور باشد. «و» برشما حرام‌ شده‌ است‌ «دختران‌ خواهر» دخترخواهر: اسم‌ هر مؤنثي‌ است‌ كه‌ خواهر شما با او نسبت‌ ولادت‌ مستقيم‌ يا بالواسطه‌اي‌ داشته‌ باشد، هرچند در مرتبه‌ خود دور هم‌ باشد.
«و» برشما حرام‌ شده‌ است‌ «آن‌ مادران‌ شما كه‌ شما را شير داده‌اند» در طول‌دوره‌ دوساله‌ شيرخوارگي‌. اما بعد از آن‌ مدت‌، شيرخوردن‌ از زني‌ سبب‌ تحريم‌ نمي‌شود. در احاديث‌ صحيح‌ تعداد شيرخوردن‌ به‌ پنج‌مرتبه‌ مقيد شده‌ است‌، اما مسئله‌ در بين‌ مذاهب‌ مورداختلاف‌ است‌: شافعي‌ها بر آنند كه‌ تحريم‌ به‌ كمتر از پنج‌بار شيردادن‌ ثابت‌ نمي‌شود، اما احناف‌ و مالكي‌ها برآنند كه‌ شيرخوردن ‌اندك‌ در اثبات‌ تحريم‌، همچون‌ شيرخوردن‌ بسيار است‌، هر چند يك‌ قطره‌ بيشترنباشد. و حنبلي‌ها بر آنند كه‌ كمتر از سه‌ بار شيردادن‌ حرام‌ نمي‌گرداند. «و» برشما حرام‌ شده‌ است‌ «خواهران‌ رضاعي‌ شما» خواهر رضاعي‌: دختري‌ است‌ كه‌ طفلي‌ با او از پستان‌ يك‌ زن‌ شير خورده ‌باشد. بنابراين‌، خداي‌ عزوجل‌ شيرخوارگي‌ را به‌ منزله‌ نسب‌ قرار داد و زن‌ شيردهنده‌ را مادر «شيرخوار» ناميد، از اين‌ رو، شوهر شيردهنده؛ پدر رضاعي‌ وي‌ است‌ و پدر و مادر او؛ پدربزرگ‌ و مادربزرگ‌ وي‌ و خواهر او؛ عمه‌ وي‌ و هر 