ت‌ و شيطان‌ از آتش‌ آفريده‌ شده، پس‌ چون‌ يكي‌ از شما خشمگين‌ شد، بايد وضو بگيرد». «و» پرهيزگاران‌ همانان‌ اند كه‌ «از مردم‌ درمي‌گذرند» يعني‌: از مجازات‌ كسي‌ كه‌ به‌ آنان‌ بد كرده‌ و مستحق‌ مؤاخذه‌ است، درمي‌گذرند. البته‌اين‌ فضيلت‌ و كرامت‌ در صورتي‌ است‌ كه‌ بر انتقام‌كشي‌ قادر باشند. در حديث‌ شريف‌آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌اكرمص فرمودند: «سه‌ چيز است‌ كه‌ بر آن‌ سوگند مي‌خورم‌:
1 ـ هيچ‌ مالي‌ از صدقه‌دادن‌ كم‌ نمي‌شود.
2 ـ خداوند(ج) دربرابر عفو و گذشت، جز عزت‌ نمي‌افزايد.
3 ـ هركه‌ براي‌ خدا(ج) تواضع‌ كند، خداوند(ج) او را رفعت‌ مي‌دهد».
نظر به‌ اين‌همه‌ فضيلت‌ است‌ كه‌ خداوند(ج) اين‌ مقام‌ را از مقامات‌ احسان ‌برشمرده‌ و مي‌فرمايد: «و خداوند محسنان‌ را دوست‌ مي‌دارد» يعني‌: آناني‌ را كه‌ با انفاق‌ و بردباري‌ و گذشت‌ در امورشان، روش‌ احسان‌ و نيكوكاري‌ را در پيش‌مي‌گيرند.
	سوره آل عمران آيه  135
‏متن آيه : ‏
‏ وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُواْ فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُواْ أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُواْ اللّهَ فَاسْتَغْفَرُواْ لِذُنُوبِهِمْ وَمَن يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ اللّهُ وَلَمْ يُصِرُّواْ عَلَى مَا فَعَلُواْ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه :
«و» پرهيزگاران‌ «آنان» اند «كه‌ چون‌ فاحشه‌اي‌ مرتكب‌ شوند» فاحشه‌: هر كار زشت‌ و هر معصيتي‌ است، اما اختصاص‌ آن‌ به‌ زنا، در استعمال‌ غلبه‌ يافته‌ زيرا زنا از زشت‌ترين‌ معاصي‌ است‌ «يا چون‌ بر خود ستم‌ روا دارند» با ارتكاب‌ گناهان‌. بعضي‌ گفته‌اند: فاحشه‌ گناه‌ كبيره‌ و ستم‌ بر خود، گناه‌ صغيره‌ است‌. آري‌! در آن‌هنگام‌: «ياد كنند الله را» با زبانها و دلهاي‌ خويش‌ «پس‌ آمرزش‌ خواهند براي ‌گناهان‌ خويش» از بارگاه‌ خداي‌ آمرزگار. انس‌(رض) مي‌گويد: به‌ من‌ رسيده‌ است‌ كه‌چون‌ اين‌ آيه‌ كريمه‌ نازل‌ شد، ابليس‌ گريست‌ (كه‌ بيچاره‌ شدم). «و چه‌كسي‌ جز خدا، گناهان‌ را مي‌آمرزد» با آمرزش‌ كاملي‌ كه‌ به‌دنبال‌ خود سرزنش‌ و عقوبتي ‌نداشته‌باشد؟ لذا هيچ‌ گناهي‌ ـ هر چند هم‌ كه‌ بزرگ‌ باشد ـ در برابر مغفرت‌ الهي‌ چنان‌ بزرگ‌ نيست‌ كه‌ سبب‌ عدم‌ آمرزش‌ وي‌ شود. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «ابليس‌ گفت‌: پروردگارا! سوگند به‌ عزتت‌ كه‌ پيوسته‌ فرزندان‌ آدم‌ را گمراه ‌مي‌كنم‌ تا آن‌گاه‌ كه‌ ارواحشان‌ در اجسادشان‌ باشد. حق‌ تعالي‌ فرمود: سوگند به‌عزت‌ و جلالم‌ كه‌ پيوسته‌ بر آنان‌ مي‌آمرزم‌ تا آن‌گاه‌ كه‌ از من‌ آمرزش‌ بخواهند». «و» پرهيزگاران‌ «بر آنچه‌ مرتكب‌ شده‌اند» از گناهان‌ «با آن‌ كه‌ مي‌دانند» و آگاهند كه‌ آن‌ كار گناه‌ است‌ «اصرار نمي‌كنند» مراد از اصرار: عزم‌ بر بازگشت‌ به ‌گناه‌ و عدم‌ دست ‌كشيدن‌ نهايي‌ از آن‌ با توبه‌ است‌.
عطاء در بيان‌ سبب‌ نزول‌ از ابن‌عباس‌ك روايت‌ كرده‌ است‌: آيه‌ كريمه‌ درباره‌ خرما فروشي‌ به‌نام‌ «بنهان‌ التمار» نازل‌ شد كه‌ كنيتش‌ «ابومقبل» بود، روزي‌ زني‌ خوبرو از او خرما خريد، پس‌ او آن‌ زن‌ را به‌سوي‌ خود كشيد و او را بوسيد، اما بعدا از اين‌ عمل‌ خويش‌ پشيمان‌ گشته‌ به‌ خدمت‌ رسول‌ خداص آمد و داستان‌ خويش‌ را به‌ ايشان‌ باز گفت‌. آن‌گاه‌ اين‌ آيه‌ كريمه‌ نازل‌ گرديد.
 
سوره آل عمران آيه  136
‏متن آيه : ‏
‏ أُوْلَئِكَ جَزَآؤُهُم مَّغْفِرَةٌ مِّن رَّبِّهِمْ وَجَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آنان‌ پاداششان‌ آمرزشي‌ از جانب‌ پروردگارشان‌ و باغهايي‌ است‌ كه‌ از فرودست‌ آن‌ جويباران‌ جاري‌ است، جاودانه‌ در آن‌ بمانند و پاداش‌ اهل‌ عمل‌ چه‌ نيكوست» يعني‌: پاداش‌ پرهيزگاراني‌ كه‌ اعمال‌ نيك‌ يادشده‌ را انجام‌ مي‌دهند، اين‌ است‌ كه‌ بر گناهانشان‌ قلم‌ عفو كشيده‌ مي‌شود و به‌ بهشت‌ درمي‌آيند. در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ ابوبكر صديق‌(رض) از رسول‌ خداص آمده‌ است‌ كه‌ فرمودند: «هيچ‌كسي‌ نيست‌ كه‌مرتكب‌ گناهي‌ شود، سپس‌ به‌ هنگام‌ يادآوري‌ از گناهش‌ برخيزد و وضو بگيرد، آن‌گاه‌ دو ركعت‌ نماز خوانده‌ و از خداي‌ عزوجل‌ از آن‌ گناه‌ خويش‌ آمرزش ‌بخواهد، جز اين‌ كه‌ خداوند(ج) بر او مي‌آمرزد ـ آن‌گاه‌ اين‌ آيه ‌كريمه‌ را تلاوت‌ كردند».
 
	سوره آل عمران آيه  137
‏متن آيه : ‏
‏ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسِيرُواْ فِي الأَرْضِ فَانْظُرُواْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذَّبِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ آمده‌ است‌: چون‌ مؤمنان‌ در واقعه‌ احد شكست‌ خوردند و هفتاد تن‌ از آنان‌ به‌ شهادت‌ رسيد، خداوند متعال‌ نازل‌ نمود: «قطعا پيش‌ از شما سنتهايي‌ سپري‌ شده‌است» يعني‌: وقايعي‌ كه‌ حق‌ تعالي‌ آنها را در امتهاي‌ تكذيب‌كننده‌ حق‌ به‌ اجرا درآورده‌ و از سنتهاي‌ وي‌ به‌شمار مي‌روند، كه ‌از جمله‌ اين‌ سنتها، يكي‌ هم‌ رابطه‌ اسباب‌ و مسببات‌ با همديگر است‌ «پس» اگر در وقوع‌ اين‌ سنتها شك‌ داريد «در زمين‌ بگرديد» به‌ قصد عبرت‌گرفتن‌ «و بنگريدكه‌ فرجام‌ تكذيب‌كنندگان‌ چگونه‌ بوده‌ است‌؟» زيرا شكي‌ نيست‌ كه‌ مشاهده‌ آثار امتهاي‌ بربادرفته، تأثيري‌ در نفوس‌ انسانها به ‌جامي‌گذارد كه‌ تنها شنيدن‌ ويادآوري‌ اخبار آنها، داراي‌ چنان‌ تأثيري‌ نيست، به‌همين‌ دليل‌ است‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ ما را به‌ گردشگري‌ و نگرش‌ در احوال‌ امتها دستور داده‌است‌.
 
	سوره آل عمران آيه  138
‏متن آيه : ‏
‏ هَذَا بَيَانٌ لِّلنَّاسِ وَهُدًى وَمَوْعِظَةٌ لِّلْمُتَّقِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اين» امر به‌ سير و سفر در زمين‌ و نگريستن‌ در عاقبت‌ حال‌ ستمگراني‌ كه‌ هلاك‌ شده‌ و ديارشان‌ را خالي‌ و متروك‌ و درهم‌فروريخته‌ باقي‌ گذاشته‌اند وآيات‌ اين‌ قرآن‌؛ «بياني‌ براي‌ مردم‌ است» اعم‌ از تكذيب‌كنندگان‌ دعوت‌ حق‌ و غير آنان‌ «و رهنمود و اندرزي‌ براي‌ پرهيزگاران‌ است» پس‌ قرآن‌ بيانگر عبرت‌ها براي‌تمام‌ مردم‌ ـ اعم‌ از مؤمن‌ و كافرشان‌ ـ است، ولي‌ فقط براي‌ پرهيزگاران‌ رهنمودو اندرزي‌ است، نه‌ براي‌ غير ايشان‌.
 
	 سوره آل عمران آيه  139
‏متن آيه : ‏
‏ وَلاَ تَهِنُوا وَلاَ تَحْزَنُوا وَأَنتُمُ الأَعْلَوْنَ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
ابن‌عباس‌(رض) در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ مي‌گويد: اصحاب‌ پيامبرص در روز احد شكست‌ خوردند، دراين‌ اثنا خالدبن‌ وليد با دسته‌اي‌ از سواران‌ مشرك‌ از فرازكوه‌ حمله‌كنان‌ روي‌ آورد، پس‌ رسول‌ خداص چنين‌ دعا كردند: «بارالها! آنان‌را بر ما پيروز و مسلط نگردا