
«ترس‌ بزرگ‌» يعني: هول‌ و هراسهاي‌ روز قيامت‌ بعد از نفخه‌ آخر «آنان‌ را اندوهگين‌ نمي‌كند و فرشتگان‌ به‌ استقبالشان‌ مي‌آيند» بر دروازه‌هاي‌ بهشت‌ و به ‌ايشان‌ تهنيت‌ و تبريك‌ عرض‌ كرده‌ و مي‌گويند: «اين‌ همان‌ روزي‌ است‌ كه‌ به ‌شما» در دنيا از دريافت‌ نعمت‌هاي‌ خوشگوار «وعده‌» و بشارت‌ «داده‌ مي‌شد».
 
	سوره ليل آيه  15

‏متن آيه : ‏

‏ لَا يَصْلَاهَا إِلَّا الْأَشْقَى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«جز شقاوت‌پيشه‌ترين‌ مردم‌ در آن» به‌ طور جاودان‌ «درنيايد» و او كافر است‌ كه‌ جاودان‌ در شعله‌هاي‌ سركش‌ آن‌ مي‌سوزد، مانند ابوجهل‌ و اميه‌بن‌ خلف‌. ابن‌كثير در تفسير آن‌ مي‌گويد: «در دوزخ‌ جز كسي‌ كه‌ شقاوت ‌پيشه‌ترين‌ است‌ به‌درآمدني‌ كه‌ از تمام‌ جوانب‌ بر وي‌ احاطه‌ كند، در نيايد». در حديث‌ شريف‌ به ‌روايت‌ احمد از ابوهريره‌(رض) آمده‌است‌ كه‌ رسول‌ خدا ص فرمودند: «لا يدخل ‌النار إلا شقي‌، قيل: و من‌ الشقي‌؟ قال: الذي‌ لا يعمل‌ بطاعة‌ ولا يترك‌ لله‌ معصية: در دوزخ‌ وارد نمي‌شود جز شقيي‌. كسي‌ پرسيد: شقي‌ كيست‌؟ فرمودند: كسي‌ كه‌ به‌ طاعتي‌ عمل‌ نمي‌كند و هيچ‌ معصيتي‌ را براي‌ رضاي‌ خدا فرو نمي‌گذارد». گفتني‌ است‌ كه‌ هر يك‌ از «اتقي‌» و «اشقي‌» دو قسم‌ را شامل‌ مي‌شود. پس‌ اتقي‌ هم ‌شامل‌ مؤمن‌ نيكوكردار پاكرفتاري‌ مي‌شود كه‌ از همه زشتي‌ها دوري‌ گزيده ‌است‌ وهم‌ شامل‌ مؤمني‌ كه‌ گاه‌ و بي‌گاه‌ مرتكب‌ گناهي‌ مي‌شود و سپس‌ توبه‌ كرده‌ و پشيمان‌مي‌گردد لذا پاداش‌ هر دوي‌ آنها بهشت‌ است‌. اشقي‌ نيز: هم‌ شامل‌ كافري‌ مي‌شودكه‌ منكر خداي‌ عزوجل‌ و پيامبران‌ و كتابهاي‌ وي‌ است‌ و هم‌ شامل‌ مسلماني‌ كه‌ در دلش‌ به‌ خدا(ج) و رسول‌ وي‌ ايمان‌ دارد ولي‌ بر برخي‌ از گناهان‌ و بديها پاي‌ فشرده ‌و از آنها توبه‌ نمي‌كند كه‌ اين‌ خود، دليل‌ كمي‌ باور و تصديق‌ وي‌ است‌، به ‌دليل ‌حديث‌ شريف‌ رسول‌ خدا ص: «زناكار در هنگام‌ زنا، مرتكب‌ زنا نمي‌شود درحالي‌كه‌ مؤمن‌ باشد و سارق‌ در هنگام‌ دزدي‌، سرقت‌ نمي‌كند درحالي‌كه‌ مؤمن ‌باشد». بايد دانست‌ كه‌ گروه‌ اول‌ از قسم‌ دوم‌ جاودانه‌ در دوزخ‌اند اما گروه‌ دوم‌ از قسم‌ دوم‌ مدتي‌ را برحسب‌ مشيت‌ الهي‌ در دوزخ‌ مي‌مانند اما سرانجام‌ به‌ بهشت‌ برده‌ مي‌شوند.
سپس‌ حق‌ تعالي‌ شقاوت‌پيشه‌ترين‌ مردم‌ را چنين‌ معرفي‌ مي‌كند:
 
سوره ليل آيه  16

‏متن آيه : ‏

‏ الَّذِي كَذَّبَ وَتَوَلَّى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«همان‌ كه‌ تكذيب‌ كرد» حقي‌ را كه‌ پيامبران(ع) آوردند «و رخ‌ برتافت» از ايمان‌ و طاعت‌.
 
	سوره ليل آيه  17

‏متن آيه : ‏

‏ وَسَيُجَنَّبُهَا الْأَتْقَى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و پرهيزكارترين‌ از آن‌ دور داشته‌ خواهد شد» يعني: كسي‌ كه‌ از كفر به‌ پرهيزگاري‌اي‌ تمام‌ پرهيز كرده ‌است‌، از آتش‌ دوزخ‌ دور داشته‌ خواهد شد.
واحدي‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ مي‌گويد: «اتقي‌ به‌ قول‌ تمام‌ مفسران‌، ابوبكرصديق‌(رض) است‌». يعني: اين‌ آيه‌ تا آخر سوره‌ در شأن‌ ابوبكر صديق‌(رض) نازل‌ شده ‌است‌ ـ والله اعلم‌. ولي‌ حكم‌ آيه‌ عام‌ است‌.
 
	سوره ليل آيه  18

‏متن آيه : ‏

‏ الَّذِي يُؤْتِي مَالَهُ يَتَزَكَّى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«همان‌ كه‌ مال‌ خود را مي‌دهد» براي‌ فقرا و آن‌ را در راههاي‌ خير صرف‌ مي‌كند «براي‌ آن‌كه‌ پاك‌ شود» يعني: او با انفاق‌ مال‌ خود در پي‌ اين‌ مقصد است‌ كه‌ نزد خدا(ج) پاك‌ گردد. پس‌ هدفش‌ از انفاق‌ مال‌، ريا و شهرت‌طلبي‌ نيست‌.
 
	سوره ليل آيه  19

‏متن آيه : ‏

‏ وَمَا لِأَحَدٍ عِندَهُ مِن نِّعْمَةٍ تُجْزَى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و هيچ‌ كس‌ را نزد او نعمتي‌ نيست‌ كه‌ بايد پاداش‌ داده‌ شود» يعني: اين‌ كسي‌ كه ‌مالش‌ را مي‌بخشد، از كساني‌ نيست‌ كه‌ اموالشان‌ را مي‌بخشند و صدقه‌ مي‌كنند تا منتي‌ را كه‌ از نعمت‌ كسي‌ بر ذمه‌ دارند، پاداش‌ و عوض‌ دهند بلكه‌ اينان‌ با صدقه ‌خود فقط طالب‌ رضاي‌ خدا(ج) هستند.
 
	سوره ليل آيه  20

‏متن آيه : ‏

‏ إِلَّا ابْتِغَاء وَجْهِ رَبِّهِ الْأَعْلَى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«ولي‌ مي‌دهد به‌ طلب» يعني: به‌ طمع‌ «خشنودي‌ پروردگارش‌ كه‌ بسي‌ برتر است» نه‌ به‌ منظور پاداش ‌دادن‌ به‌ كسي‌ در برابر نعمتهايي‌ كه‌ در زماني‌ به‌ وي‌ داده ‌است‌ و به‌خاطر منت‌ داري‌ وي‌ از نعمتي‌ كه‌ به‌ وي‌ بخشيده ‌است‌.
 
	سوره ليل آيه  21

‏متن آيه : ‏

‏ وَلَسَوْفَ يَرْضَى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و قطعا به‌زودي‌ خشنود مي‌شود» يعني: سوگند به‌ ذات‌ ذوالجلالم‌ كه‌ اين ‌شخص‌ با آنچه‌ كه‌ به‌ وي‌ از كرامت‌ و پاداش‌ عظيم‌ مي‌دهم‌، به‌زودي‌ خشنود خواهد شد.
 ﴿ سوره‌ لیل ﴾
مکی‌ است‌ و داراي‌ (21) آيه‌ است‌.
 
وجه‌ تسميه: اين‌ سوره‌ بدان‌ جهت‌ «ليل‌» ناميده‌ شد كه‌ با سوگند الهي‌ به‌ شب‌ ـ كه‌ با تاريكي‌ خود پوشاننده‌ جهان‌ است‌ ـ افتتاح‌ شده‌است‌.
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:4079.txt">آيه  1</a><a class="text" href="w:text:4080.txt"> آيه  2</a><a class="text" href="w:text:4081.txt">آيه  3</a><a class="text" href="w:text:4082.txt">آيه  4</a><a class="text" href="w:text:4083.txt">آيه  5</a><a class="text" href="w:text:4084.txt">آيه  6</a><a class="text" href="w:text:4085.txt">آيه  7</a><a class="text" href="w:text:4086.txt"> آيه  8</a><a class="text" href="w:text:4087.txt"> آيه  9 </a><a class="text" href="w:text:4088.txt">آيه  10</a><a class="text" href="w:text:4089.txt">آيه  11</a><a class="text" href="w:text:4090.txt">وجه‌ تسميه: ﴿ سوره‌ ضحی ﴾</a></body></html> سوره ضحى آيه  1

‏متن آيه : ‏

‏ وَالضُّحَى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«سوگند به‌ ضحي» ضحي‌ نام‌ وقت‌ بالا آمدن‌ خورشيد در آغاز روز است‌. يعني: سوگند به‌ روشنايي‌ روز.
 
	سوره أنبياء آيه  104
‏متن آيه : ‏
‏ يَوْمَ نَطْوِي السَّمَاء كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِ كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُّعِيدُهُ وَعْداً عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«روزي‌ كه‌ آسمان‌ را همچون‌ درپيچيدن‌ صفحه‌ كتابها درمي‌پيچيم‌» يعني: چنان‌ كه‌ ورق‌ كاغذ بر آنچه‌ كه‌ در آن‌ نوشته‌ مي‌شود، درپيچيده‌ مي‌شود. يادآورمي‌شويم‌ كه‌ در عصر نزول‌ قرآن‌، كتاب‌ به‌شكل‌ فعلي‌ خود شناخته‌شده‌ نبود زيرا صنعت‌ كاغذ و تجليد اين‌گونه‌ متطور نشده‌ بود بلكه‌ كتابها به‌شكل‌ طومارهايي ‌بودند كه‌ درپيچيده‌ مي‌شدند «همان‌گونه‌ كه‌ بار نخست‌ آفرينش‌ را آغاز كرديم‌، دوباره‌ آن‌ را بازمي‌گردانيم‌» يعني: چنان‌كه‌ آفرينش‌ نخستينشان‌ را در شكمهاي‌ مادرانشان ‌آغاز كرديم‌ و آنان‌ را پاي‌ برهنه‌، عريان‌ و ختنه‌ نشده‌ از شكمهاي‌ مادرانشان‌ بيرون ‌آورديم‌، همين‌گونه‌ مجددا آنان‌ را در روز قيامت‌ بازمي‌گردانيم‌ «بر عهده‌ ما وعده‌اي‌ است‌ كه‌ ما قطع