 شد. پس‌ چون ‌رسول‌ خدا ص صداي‌ گريه‌ آنان‌ را شنيدند، خود نيز با ايشان‌ گريستند و ما نيز براي ‌گريه‌ پيامبر ص گريستيم‌؛ آن‌گاه‌ فرمودند: «لا يلج‌ النار من‌ بكي‌ من‌ خشية‌ الله‌، ولايدخل‌ الجنة‌ مصر علي‌ معصية‌ الله‌، ولو لم‌ تذنبوا لذهب‌ الله‌ بكم‌ ولجاء بقوم‌ يذنبون ‌فيغفر لهم‌ ويرحمهم‌ إنه‌ هو الغفور الرحيم: هر كس‌ از ترس‌ خدا گريست‌، به‌ آتش ‌وارد نمي‌شود و هر كس‌ بر معصيت‌ خدا پاي‌ فشرد، به‌ بهشت‌ وارد نمي‌شود و اگر شما گناه‌ نكنيد، همانا خداوند شما را بر مي‌دارد و قومي‌ را به‌ ميان‌ مي‌آورد كه ‌گناه‌ كنند تا برآنان‌ بيامرزد و رحم‌ كند زيرا اوست‌ كه‌ آمرزگار مهربان‌ مي‌باشد». ابوحازم‌ مي‌گويد: «روزي‌ جبرئيل(ع) درحالي‌ بر رسول‌ خدا ص فرود آمد كه‌ مردي‌ نزد ايشان‌ مي‌گريست‌ پس‌ جبرئيل‌(ع) از رسول‌ اكرم‌ ص پرسيد كه‌ اين ‌شخص‌ كيست‌؟ فرمودند: اين‌ فلان‌ است‌. جبرئيل‌(ع) گفت: ما همه‌ اعمال ‌بني‌آدم‌ را وزن‌ مي‌كنيم‌، جز گريه‌ را زيرا خداوند متعال‌ با يك‌ قطره‌ اشك‌، درياهايي‌ از جهنم‌ را خاموش‌ مي‌گرداند».
 
سوره نجم آيه  61
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَنتُمْ سَامِدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و شما بازي‌كننده‌ هستيد» يعني: شما به‌ انواع‌ سرگرمي‌ها سرگرم‌ و سرخوش ‌هستيد، يا شما متكبرانه‌ سر برافراشته‌ايد و مي‌خراميد.
 
	سوره نجم آيه  62
‏متن آيه : ‏
‏ فَاسْجُدُوا لِلَّهِ وَاعْبُدُوا ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ الله را سجده‌ كنيد و بپرستيد» از آن‌ رو كه‌ او سزاوار سجده‌ و پرستش‌ از سوي‌ شماست‌. روايت ‌شده‌ است‌ كه‌ رسول‌ اكرم‌ ص در هنگام‌ تلاوت‌ اين‌ آيه ‌كريمه‌ سجده‌ كردند و مسلمانان‌ و كفار كه‌ در امر وحي‌ و قرآن‌ شك‌ داشته‌ و با پيامبر ص در ستيز بودند، نيز با ايشان‌ سجده‌ كردند. آري‌! آيات‌ عظيم‌ اين‌ سوره‌، چون‌ پتكي‌ سنگين‌ بر دلهايشان‌ فرود آمد به‌ گونه‌اي‌ كه‌ نتوانستند در برابر تأثير قرآن‌ مقاومت‌ كنند پس‌ بي‌اختيار به‌ سجده‌ رفتند. از همين‌ رو شافعي‌ و ابوحنيفه ‌رحمهماالله بر آنند كه‌ اين‌ آيه‌ محل‌ سجده‌ تلاوت‌ است‌.


سوره طه آيه  122
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ اجْتَبَاهُ رَبُّهُ فَتَابَ عَلَيْهِ وَهَدَى ‏
 
‏ترجمه : ‏
«سپس‌» بعد از آن‌كه‌ آدم‌ از آن‌ معصيت‌ توبه‌ كرد و از پروردگارش‌ به‌ خاطر ارتكاب‌ آن‌ آمرزش‌ طلبيد و اعلام‌ كرد كه‌ با اين‌ معصيت‌ بر خويشتن‌ خويش‌ ستم ‌كرده‌ است‌ «پروردگارش‌ او را برگزيد» و به‌ خود نزديك‌ ساخت‌ «پس‌ به‌ رحمت ‌بازگشت‌ بر وي‌» يعني‌: حق‌ تعالي‌ توبه‌ او را از معصيتش‌ پذيرفت‌ و بر او بخشود «و هدايتش‌ كرد» به‌سوي‌ توبه‌ و مغفرت‌.
 
	سوره قمر آيه  1
‏متن آيه : ‏
‏ اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانشَقَّ الْقَمَرُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«قيامت‌ نزديك‌ شد» يعني: قيامت‌ به‌ اعتبار زماني‌ كه‌ از عمر دنيا بعد از نبوت محمد ص باقي‌ مانده‌ و در مقايسه‌ با آنچه‌ كه‌ از عمر دنيا گذشته‌ است‌، نزديك ‌شد. البته‌ مرور قرنها بعد از نزول‌ اين‌ آيه‌ و گذشت‌ ده‌ها قرن‌ ديگر نيز، در عمر دنيايي‌ كه‌ آن‌ را دانشمندان‌ معاصر پنج‌ ميليارد سال‌ يا بيشتر از آن‌ تخمين‌ زده‌اند، چيزي‌ به‌ حساب‌ نمي‌آيد لذا قيامت‌ به‌ اين‌ اعتبار نزديك‌ است‌ كه‌ هر امر آمدني‌اي ‌نزديك‌ مي‌باشد. در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ انس‌(رض) آمده‌ است‌ كه‌ روزي ‌رسول‌ اكرم‌ ص ـ در حالي‌ كه‌ آفتاب‌ مشرف‌ به‌ غروب‌ بود ـ براي‌ اصحابشان ‌سخنراني‌ مي‌كردند پس‌ فرمودند: «سوگند به‌ ذاتي‌ كه‌ جانم‌ در قبضه‌ قدرت ‌اوست‌، از عمر دنيا نسبت‌ به‌ آنچه‌ كه‌ از آن‌ گذشته‌، باقي‌ نمانده‌ است‌ جز به‌ اندازه ‌زماني‌ كه‌ از اين‌ روز شما نسبت‌ به‌ آنچه‌ كه‌ از آن‌ گذشته‌، باقي‌ مانده‌ است‌ و ما هم‌اكنون‌ جز چيز اندكي‌ از خورشيد نمي‌بينيم‌».
«و از هم‌ شكافت‌ ماه‌» يعني: ماه‌ ـ به‌ عنوان‌ معجزه‌اي‌ براي‌ رسول‌ اكرم‌ ص شق‌گرديد و دو پاره‌ شد. عثمان‌بن‌عطاء از پدرش‌ روايت‌ كرده‌ است‌ كه‌ در معناي‌ اين‌بخش‌ از آيه‌ گفت: «ماه‌ به‌ زودي‌ شكافته‌ خواهد شد». يعني: تا هنوز شكافته‌ نشده‌ است‌. و كساني‌ از اهل‌ تفسير كه‌ مشرب‌ حكما را دارند و خرق‌ و التيام‌ در جسم‌ سماوي‌ را قبل‌ از وقوع‌ قيامت‌ جايز نمي‌دانند، نيز بر اين‌ نظرند. اما ابن‌كثير مي‌گويد: «انشقاق‌ و دو پاره‌شدن‌ ماه‌، در زمان‌ رسول‌ اكرم‌ ص به‌ وقوع‌ پيوست‌،كه‌ اين‌ واقعه‌ در احاديث‌ متواتر با اسانيد صحيح‌ به‌ اثبات‌ رسيده‌ و در ميان‌ علما مورد اتفاق‌ مي‌باشد. و اين‌ يكي‌ از معجزات‌ پردرخشش‌ و قاطع‌ آن‌ حضرت‌ ص بود». بخاري‌، مسلم‌ و غير ايشان‌ از انس(رض) روايت‌ كرده‌اند كه‌ فرمود: «مردم‌ مكه‌ از رسول‌ خدا ص درخواست‌ كردند كه‌ برايشان‌ نشانه‌اي‌ را بنماياند پس‌ آن‌حضرت‌ ص ماه‌ را به‌ صورت‌ دو پاره‌ به‌ آنان‌ نماياندند تا بدانجا كه‌ كوه‌ حراء در ميان‌ دو پاره‌ ماه‌ واقع‌ شد». در روايت‌ ديگري‌ آمده‌ است‌ كه: «يك‌ پاره‌ ماه ‌بالاي‌ كوه‌ قعيقعان‌ و پاره‌ ديگر آن‌ بر كوه‌ ابوقبيس‌ قرار گرفت‌». همچنين‌ بخاري‌ ومسلم‌ از ابن‌مسعود(رض) روايت‌ كرده‌اند كه‌ فرمود: در عهد رسول‌ اكرم‌ ص ماه‌ به‌ دو پاره‌ شق‌ شد، پاره‌اي‌ بالاي‌ كوه‌ و پاره‌اي‌ ديگر پايين‌تر از آن‌. در اين‌ اثنا رسول‌ اكرم‌ ص فرمودند: «اينك‌ بنگريد». يعني‌ معجزه‌اي‌ را كه‌ درخواست‌ كرده ‌بوديد، مشاهده‌ كنيد.
	سوره قمر آيه  2
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِن يَرَوْا آيَةً يُعْرِضُوا وَيَقُولُوا سِحْرٌ مُّسْتَمِرٌّ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و هرگاه‌» كافران‌ قريش‌ «نشانه‌اي‌ ببينند» يعني: معجزه‌اي‌ براي‌ آن‌حضرت‌ ص ببينند كه‌ دال‌ بر نبوت‌ ايشان‌ باشد؛ «اعراض‌ كنند» و از تصديق‌ و ايمان‌ به‌ آن‌ روي‌ برتابند «و گويند: سحري‌ است‌ مستمر» يعني: اين‌ معجزه‌، سحري‌ است‌ نيرومند و سخت‌ كه‌ بر هر سحر ديگري‌ فايق‌ مي‌آيد. آن‌گاه‌ كه‌ يك‌ چيز قوي‌ و مستحكم‌ باشد، اعراب‌ مي‌گويند: «استمر الشي‌». يا مرادشان‌ از «مستمر» اين‌ بود كه‌ اين‌ معجزه‌، جادويي‌ دنباله‌دار و مستمر است‌.
مفسران‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ مي‌گويند: آن‌گاه‌ كه‌ ماه‌ دو پاره‌ شد، مشركان‌ گفتند: محمد ص ما را سحر كرده‌ است‌ پس‌، از مسافران‌ راه‌ها بپرسيد كه‌ آيا آنان ‌نيز اين‌ پديده‌ را ديده‌اند يا خير؟ و از مسافران‌ سؤال‌ كردند. آنها نيز گفتند: بلي‌! ما اين‌ پديده‌ را ديده‌ايم‌. آن‌گاه‌ آيات‌ (1 ـ 2) نازل‌ شد. ابن‌مسعود(رض) مي‌گويد: من‌ خود قبل‌ از هجرت‌ رسول‌ اكرم‌ ص به‌ مدينه‌، ماه‌ را به‌ شكل‌ دو پاره‌ در مكه‌ ديدم‌. پس‌ مشركان