 : ‏
«و آنان‌ را به‌ اين‌ هيچ‌ علمي‌ نيست‌» زيرا نه‌ آن‌ منكران‌ فرشتگان‌ را شناخته‌اند، نه‌ مشاهده‌شان‌ كرده‌اند و نه‌ اين‌ امر به‌طريقي‌ از طرقي‌ كه‌ مخبران‌ از آن‌ خبر مي‌دهند، به‌ آنان‌ رسيده‌ است‌ بلكه‌ صرفا از روي‌ جهل‌، گمراهي‌ و جرأت‌ وجسارت‌ در حق‌ خداي‌ سبحان‌، اين‌ سخن‌ را مي‌گويند «جز از ظن‌» يعني: از گمان‌ و پندار «پيروي‌ نمي‌كنند» درحالي‌كه‌ عقايد بايد پشتوانه‌اي‌ از قطع‌ و يقين‌ داشته‌ باشد «و در واقع‌، پندار در شناخت‌ حقيقت‌ هيچ‌ سودي‌ نمي‌رساند» و چيزي‌ از حقيقت‌ را به‌ بار نمي‌آورد زيرا حقيقت‌ جز با علم‌  ـ يعني‌ با يقين‌ ـ درك‌ نمي‌شود پس‌ گمان‌ و پندار در قلمرو معارف‌ حقيقي‌، يا يقينيات‌ هيچ‌ راهي‌ نداشته‌ و از هيچ ‌اعتباري‌ برخوردار نيست‌، از اين‌رو در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «إياكم‌ والظن‌، فان ‌الظن‌ أكذب‌ الحديث: هان‌! از گمان‌ بپرهيزيد زيرا گمان‌ دروغترين‌ سخنهاست‌».
 
سوره نجم آيه  29
‏متن آيه : ‏
‏ فَأَعْرِضْ عَن مَّن تَوَلَّى عَن ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَيَاةَ الدُّنْيَا ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ از هر كس‌ كه‌ از ذكر ما روي‌ برتافته‌ و جز زندگي‌ اين‌ جهان‌ را خواستار نبوده‌است‌، روي‌ برتاب‌» يعني: اي‌ پيامبر ص! از كسي‌ كه‌ از قرآن‌ يا از ذكر ما روي ‌گردانيده‌، روي‌ بگردان‌ لذا مجادله‌ با منكران‌ را فروگذار زيرا تو آنچه‌ را كه‌ بدان ‌مأمور بوده‌اي‌، به‌ آنان‌ رسانده‌اي‌ و بر تو جز ابلاغ‌ پيام‌ حق‌، تكليف‌ ديگري ‌نيست‌. امام‌ رازي‌ گفته‌ است: «اكثر مفسران‌ برآنند كه‌ تمام‌ عبارتهاي ‌(فاعرض: پس‌ روي‌ بگردان‌) در قرآن‌، به‌ آيه‌ قتال‌ منسوخ‌ است‌. درحالي‌كه ‌اين‌ سخن‌ مفسران‌ اساسي‌ ندارد؛ زيرا امر به‌ اعراض‌ و رويگرداني‌ پيامبر از كفار، با آيه‌ قتال‌ موافق‌ است‌ پس‌ چگونه‌ به‌ آن‌ منسوخ‌ مي‌شود؟ حقيقت‌ اين‌ است‌ كه‌ رسول‌ اكرم‌ ص مأمور بودند تا كفار را به‌ روشي‌ حكيمانه‌ و موعظه‌ نيكو به‌ سوي ‌حق‌ دعوت‌ كنند اما چون‌ آنها اين‌ دعوت‌ را نپذيرفتند و به‌ وسيله‌ اباطيلشان‌ با پيامبر ص معارضه‌ كردند، اين‌بار به‌ آن‌ حضرت‌ ص دستور داده‌ شد تا با آنان‌ به‌شيوه‌اي‌ كه‌ نيكوتر است‌ مجادله‌ كند، سپس‌ چون‌ اين‌ شيوه‌ نيز در هدايت‌ آنان ‌سودمند واقع‌ نگشت‌، پروردگارش‌ به‌ وي‌ فرمود: اينك‌ از آنان‌ روي‌ بگردان‌ و با آنان‌ به‌ دليل‌ و برهان‌ مقابله‌ نكن‌ زيرا آنان‌ از چيز ديگري‌ جز پندار خويش‌ پيروي‌ نمي‌كنند...  پس‌ چگونه‌ امر به‌ روي‌گرداني‌ از كفار مي‌تواند منسوخ‌ باشد؟».
 
	سوره نجم آيه  30
‏متن آيه : ‏
‏ ذَلِكَ مَبْلَغُهُم مِّنَ الْعِلْمِ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدَى ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اين‌ منتهاي‌ علم‌ آنان‌ است‌» يعني: زندگاني‌ دنيا و خواهش‌هاي‌ آن‌، منتهاي ‌ميدان‌ دانش‌ كفار است‌ و آنها به‌ ما سواي‌ آن‌ ـ مانند كار دين‌ و معنويت‌ ـ هيچ ‌التفاتي‌ نمي‌كنند زيرا آنها دنيا را بر آخرت‌ ترجيح‌ داده‌اند. چنان‌كه‌ در حديث‌ شريف ‌به‌ روايت‌ عايشه‌ صديقه‌ رضي‌الله عنها آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ اكرم‌ ص فرمودند: «الدنيا دار من‌ لا دار له‌، ومال‌ من‌ لا مال‌ له‌، ولها يجمع‌ من‌ لا عقل‌ له: دنيا سراي‌ كسي ‌است‌ كه‌ سراي‌ ديگري‌ ندارد و مال‌ كسي‌ است‌ كه‌ مال‌ ديگري‌ ندارد و كسي‌ براي‌ آن‌ گرد مي‌آورد كه‌ عقلي‌ ندارد». همچنين‌ در دعاي‌ منقول‌ از آن‌ حضرت‌ صآمده‌ است: «اللهم‌ لا تجعل‌ الدنيا اكبر همنا ولا مبلغ‌ علمنا: بار خدايا! دنيا را بزرگترين‌ انديشه‌ و مرام‌ ما نگردان‌ و نه‌ آن‌ را منتهاي‌ علم‌ ما قرار ده‌».
«بي‌گمان‌ پروردگار تو خود به‌ حال‌ كسي‌ كه‌ از راه‌ او گمراه‌ شده‌، داناتر و همو به‌ كسي‌كه‌ راه‌ يافته‌ است‌، نيز آگاهتر است‌» اين‌ جمله‌، بيان‌ علت‌ دستور دادن‌ پيامبر ص به‌اعراض‌ و رويگرداني‌ از كفار است‌. يعني: خداي‌ عزوجل‌ مي‌داند كه‌ چه‌ كسي ‌دعوت‌ حق‌ را اجابت‌ كرده‌ و چه‌ كسي‌ آن‌ را اجابت‌ نمي‌كند پس‌ اي‌ پيامبر ص! تو خود را در دعوت‌ آنان‌ رنجور نكن‌ زيرا جز ابلاغ‌ پيام‌ حق‌ چيز ديگري‌ بر عهده‌ تو نيست‌ و تو اين‌ مأموريت‌ را به‌ درستي‌ انجام‌ داده‌اي‌ و بدان‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ به‌حال‌ هر دو گروه‌ داناتر است‌ و هر يك‌ را مطابق‌ عقيده‌ و عملش‌ جزا مي‌دهد.
 
	سوره نجم آيه  31
‏متن آيه : ‏
‏ وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَسَاؤُوا بِمَا عَمِلُوا وَيَجْزِيَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَى ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و هر چه‌ در آسمانها و هر چه‌ در زمين‌ است‌ از آن‌ خداوند است‌» يعني: آفريننده‌، مالك‌ و متصرف‌ فقط اوست‌ «تا سرانجام‌ بدكرداران‌ را به‌ سزاي‌ آنچه‌ انجام‌ داده‌اند جزا دهد و كساني‌ را كه‌ نيكي‌ كرده‌اند به‌ پاداشي‌ نيكو پاداش‌ دهد» يعني: سرانجام‌ كار خلق‌ كه‌ نيكوكار و بدكار هر دو در ميان‌ آن‌ وجود دارد، اين‌ است‌ كه‌ خداوند متعال‌ هر يك‌ را مطابق‌ عمل‌ و كاركردش‌ جزا مي‌دهد. نيز احتمال‌ دارد كه‌ معني‌ چنين‌ باشد: پس‌، از كساني‌كه‌ روي‌ گردانيده‌اند، روي‌ بگردان‌ زيرا خداي‌ سبحان‌ بدكاران‌ و نيكوكاران‌ ـ هر دو ـ را مناسب‌ حالشان‌ جزا خواهد داد اما تو تكليفت‌ را انجام‌ داده‌ و پيام‌ حق‌ را به‌ آنان‌ ابلاغ‌ كرده‌اي‌.
 
سوره نجم آيه  32
‏متن آيه : ‏
‏ الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الْإِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ إِنَّ رَبَّكَ وَاسِعُ الْمَغْفِرَةِ هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنشَأَكُم مِّنَ الْأَرْضِ وَإِذْ أَنتُمْ أَجِنَّةٌ فِي بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ فَلَا تُزَكُّوا أَنفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَى ‏
 
‏ترجمه : ‏
«كساني‌ كه‌ از گناهان‌ كبيره‌ پرهيز مي‌كنند» يعني: كساني‌ كه‌ نيكوكارند، همانانند كه‌ از گناهان‌ كبيره‌ پرهيز مي‌كنند. گناه‌ كبيره: هر گناهي‌ است‌ كه‌ خداوند متعال‌ در برابر ارتكاب‌ آن‌، به‌ آتش‌ دوزخ‌ هشدار داده‌ است‌. در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت ‌بخاري‌ و مسلم‌ از علي‌بن‌ابي‌طالب‌(رض) آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ خدا ص فرمودند: «از هفت‌ گناه‌ هلاك‌ كننده‌ بپرهيزيد:
1 ـ شرك‌ آوردن‌ به‌ خداوند متعال‌.
2 ـ سحر.
3 ـ قتل‌ نفسي‌ كه‌ خداوند متعال‌ كشتن‌ آن‌ را ـ جز به‌ حق‌ ـ حرام‌ كرده‌ است‌.
4 ـ خوردن‌ مال‌ يتيم‌.
5 ـ خوردن‌ ربا.
6 ـ روي ‌گردانيدن‌ در روز جنگ‌.
7 ـ متهم‌ كردن‌ زنان‌ پاكدامن‌ بي‌خبر مؤمن‌ به‌ فحشاء».
اما حافظ ذهبي‌ در كتاب‌ «كباير» خود گناها