اطر و دور از اجبار و اکراه به وي بدهند. طرف ديگر نيز بايد اين احسان و نيکي را با نيکي و احساني بهتر پاسخ گويد و در دادن حق ديگري بطور کامل و بدون کم و کاست شتاب ورزد.

حقوق زن:
زن حقوقي را بر شوهرش دارد که بايد ادا شود و کوتاهي درباره ي آن جايز نيست. خداوند متعال مي فرمايد: {ولهن مثل الذي عليهن بالمعروف} [بقره: 228] يعني: «و مانند همان [وظايفى] كه بر عهده زنان است به طور شايسته به نفع آنان [بر عهده مردان] است.»

 اين حقوق عبارتند از:

1- نفقه: دين اسلام حتي اگر زن توانگر نيز باشد دادن خرج و مخارج زن از دارايي هاي مرد را بر وي واجب ساخته است؛ مرد بايد غذا، نوشيدني، مسکن و پوشاک مناسب را براي زن و به دور از افراط و تفريط مهيا سازد. خداوند متعال مي فرمايد: {لينفق ذو سعة من سعته ومن قدر عليه رزقه فلينفق مما آتاه الله لا يكلف الله نفسًا إلا ما أتاها} [طلاق:7] يعني: «بر توانگر است كه از دارايى خود هزينه كند و هر كه روزى او تنگ باشد بايد از آنچه خدا به او داده خرج كند خدا هيچ كس را جز [به قدر] آنچه به او داده است تكليف نمى‏كند.»  و مي فرمايد: {وأسكنوهن من حيث سكنتم من وجدكم ولا تضاروهن لتضيقوا عليهن} [طلاق: 6] معني آيه ي شريفه: «همانجا كه [خود] سكونت داريد به قدر استطاعت‏خويش آنان را جاى دهيد و به آنها آسيب [و زيان] مرسانيد تا عرصه را بر آنان تنگ كنيد.»

پيامبر صلى الله عليه و سلم در مورد دادن نفقه به زن و فرزندان تشويق و ترغيب نموده و مي فرمايد: (دينار أنفقتَه في سبيل الله، ودينار أنفقته في رقبة، ودينار تصدقت به على مسكين، ودينار أنفقته على أهلك، أعظمها أجرًا الذي أنفقته على أهلك) يعني: «ديناري است که در راه خدا صرف مي کني، و ديناري است که در آزادي بنده اي صرف مي کني، و ديناري است که بر مسکين صرف مي کني و ديناري است که به خانواده ات صرف مي کني، ثواب آنکه بر خانواده ات صرف مي کني فزونتر است.»_[مسلم] و نيز آن حضرت صلى الله عليه و سلم فرموده است: (إذا أنفق الرجل على أهله نفقة وهو يحتسبها (أي: يبتغى بها وجه الله ورضاه) كانت له صدقة) يعني: «هرگاه مردي براي دريافت رضاي خداوند به خانواده اش مصرف نمايد، برايش صدقه بحساب مي آيد.» [متفق عليه]
چنانچه زن بي آنکه به اسراف و تباه ساختن مال شوهرش دست بزند از مال وي در راه خدا خرج کند و به عنوان کاري نيک در ميزان اعمال شوهرش محسوب مي شود. از حضرت عايشه - رضي الله عنها – روايت شده است که گفته است: هرگاه زن از طعام موجود در خانه (غذاي فاسد نشدني) انفاق کند به آن اندازه براي وي پاداش خواهد بود و براي شوهرش نيز بخاطر بدست آوردن آن طعام پاداش خواهد بود. [مسلم]
زن مي تواند از دارايي هاي شوهرش (بدون اجازه ي وي) به اندازه ي کافي بردارد، چنانچه وي در به عهده گرفتن خرج و مخارج او و فرزندانش کوتاهي نمايد ولي نبايد بيش تر از حد لزوم بردارد. هند دختر عتبه -رضي الله عنها-  از رسول الله صلى الله عليه و سلم سؤال کرد: يا رسول الله، ابوسفيان (شوهر وي) مرد خسيسي است و به اندازه ي کافي به من و فرزند من نمي دهد مگر آنکه بدون اطلاعش چيزي از مال او بردارم. پيامبر صلى الله عليه و سلم: (خذي ما يكفيك وولدك بالمعروف) يعني: «آنچه را که براي تو و فرزندانت کفايت مي کند، بوجهي پسنديده بگير.» [متفق عليه]

2- نيک رفتاري: مرد بايد خانواده اش را شاد و مسرور نگاه داشته و او با همسرش با نرمي و رفتار کرده و در خوشبختي وي بکوشد تا دوستي و هماهنگي آنان دوام يابد. خداوند متعال مي فرمايد: {وعاشروهن بالمعروف فإن كرهتموهن فعسى أن تكرهوا شيئًا ويجعل الله فيه خيرًا كثيرًا} [نساء: 19] يعني: «و با آنها بشايستگى رفتار كنيد و اگر از آنان خوشتان نيامد پس چه بسا چيزى را خوش نمى‏داريد و خدا در آن مصلحت فراوان قرار مى‏دهد.»
پيامبر خدا صلى الله عليه و سلم الگويي عملي براي حسن معاشرت و خوشرفتاري با زنان بودند. به همسرانش اظهار عشق و محبت نموده و با آنان با ملايمت رفتار ميکرد. کيبار با حضرت عايشه -رضي الله عنها- در دويدن مسابقه داد و حضرت عايشه رضي الله عنها از او برد و دفعه ي بعد که با او مسابقه داد پيامبر صلي الله عليه و سلم از او برد و به او فرمود: (هذه بتلك) يعني: «اين به آن در.» [ابن ماجه] ايشان صلي الله عليه و سلم مي فرمود: (خيركم خيركم لأهله، وأنا خيركم لأهلي) يعني: «بهترين شما بهترينتان با خانواده اش است و من از همه شما با اهل و خانواده ام بهتر هستم.» [ابن ماجه]

پيامبر صلى الله عليه و سلم نيز چنين مي فرمايد: (أكمل المؤمنين إيمانًا أحسنهم خلقًا، وألطفهم بأهله) يعني: « کاملترين مؤمنان از روي ايمان کساني هستند که اخلاقشان بهتر باشد، و بيش از ديگران با همسرانشان به نرمي رفتار کنند.» _[ترمذي] حضرت عايشه -رضي الله عنها- مي گويد: پيامبر صلى الله عليه و سلم به خانواده اش خدمت  مي نمود (يعني: آنان را در به انجام رسانيدن برخي کارهايي که مخصوص خودشان بود کمک مي کرد)، تا آنکه صداي اذان را مي شنيد و از خانه خارج مي شد. [بخاري، و ابوداود]

حسن معاشرت زن و مرد شکل هاي مختلفي دارد که همگي بر محبت و مودت بين آن دو تأکيد مي کنند، از جمله ي آن ها:
- مرد بايد به زن اجازه بدهد تا نظر خود را ابراز نمايد: زندگي زناشويي يک نوع مشارکت بين زن و شوهر مي باشد. مرد بايد به همسرش فرصت و مجال بيان نقطه نظراتش را درباره ي مسائل خانه بدهد. اين کار زندگي مشترک زوجين را آسان و سعادتمند مي سازد. همچنين مرد بايد به نظرات همسرش احترام گذاشته و درصورت درست بودن حتي اگر مخالف رأي وي بوده باشد، از آن تقدير نمايد.

يک روز که همسر حضرت عمر بن خطاب رضي الله عنهما در برابر حرف حضرت عمر ايستاد و با وي مناقشه نمود، حضرت عمر بر اين کار وي خرده گرفت ولي همسرش گفت: چرا درمورد اينکه با تو مناقشه مي کنم، سخت مي گيري؟ قسم به خدا که زنان پيامبر صلي الله عليه و سلم با وي مناقشه مي کنند. [بخاري]

زمانيکه پيامبر صلى الله عليه و سلم از صحابه خواست تا از احرام درآمده و به مدينه بازگردند(پس از صلح حديبيه در سال ششم پس از هجرت) مسلمانان در امتثال امر آن حضرت صلي الله عليه و سلم درنگ کرده و از از شروط صلح حديبيه و از اينکه در آن سال نمي توانستند عمره يشان را به جا بياورند غمگين بودند. پيامبر صلي الله عليه و سلم نزد ام سلمه رضي الله عنها رفته و آنچه از مردم ديده بود را براي وي تعريف کرد. ام سلمه گفت: يا رسول الله، آيا چنان دوست داري؟ پس خارج شو و با کسي از آنان سخن مگو تا قرباني ات را ذبح نمايي و دلاکت را فرا بخوان تا سرت را بتراشد. آن حضرت صلي الله عليه و سلم نيز چنان کرد و بيرون رفت و با کسي حرف نزد تا آن کارها را انجام داد. وقتي مسلمانان عملکرد رسول خدا صلي الله عليه و سلم را مشاهده نمودند، از سرگشتگي درآمده و خطر نافرماني از دستور پيامبر خدا صلى الله عليه و سلم را احساس کردند و به ذبح قرباني هايشان پرداختند و مشغول تراشيدن سر همديگر شدند. درحقيقت اين قضيه به يمن مشورت ام سلمه رضي الله ع