 ﴿فَلا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلا تَشْتَرُوا بِآَيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلا﴾ (المائده/44). (از مردم نترسيد و از من بترسيد و آيات مرا به ‫قيمت کمي نخريد).

﴿إِنَّمَا ذَلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ فَلا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ﴾ (آل عمران/175). (همانا شيطان دوستداران خود را مي‌‌ترساند، از ‫آنان نترسيد و اگر ايمان آورده‌ايد از من بترسيد).

‫نيز مي‌‌فرمايد: ﴿إِنَّمَا يَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ مَنْ آَمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَأَقَامَ الصَّلاةَ وَآَتَى الزَّكَاةَ وَلَمْ يَخْشَ إِلا اللَّهَ﴾ (التوبه/18). (مساجد خدا را کسي بر پا مي‌‌کند که ايمان به خدا و روز آخرت داشته، اقامه نماز کند و زکات ‫بدهد و جز از خدا نترسد).

‫و نيز مي‌‌فرمايد: ﴿وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَخْشَ اللَّهَ وَيَتَّقْهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ﴾ (النور/52). (کسانيکه اطاعت خدا و رسول او را ‫بکنند و از خدا بترسند و از او بپرهيزند، آنان فائزانند). 

نيز مي‌‌فرمايد﴿وَلَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا مَا آَتَاهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَرَسُولُهُ...﴾ (التوبة/59). (اگر به آنچه خداوند و رسول او به آنان داده‌است راضي مي‌‌شدند و ‫مي‌گفتند خدا برای ما کافى است به زودی خداوند از فضل ‫خود و فرستادة او نيز که رسول اکرم است به ما خواهد ‫داد). (مراد غنيمت است).

‫نيز مي‌‌فرمايد: ﴿الَّذِينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَانًا وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ﴾ (آل عمران/173). (مؤمنين کساني ‫هستند که وقتي مشرکين به آنان گفتند مردم بر ضد شما ‫جمع شدند از آنان بترسيد، گفتند: در حاليکه ايمانشان ‫زيادتر شد: خداوند برای ما کافى است و وکيل خوبى ‫است.).

‫اگر بگوئي به جواز توسل به انبياء و اولياء در غير امور ‫هدايت و امور تکويني مانند رزق و حيات و شفا و غير اينها ‫به اين آية مبارکه استدلال کرده‌اند که: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ وَجَاهِدُوا فِي سَبِيلِهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴾ (المائده/35). ‫يعني (ای مؤمنين از خدا بپرهيزيد و در طلب وسيله ‫تقرب به او باشيد [و در راه او جهاد نماييد] شايد رستگار ‫شويد)؛ و ما که انبياء و اولياء را وسيله برای حاجات خود ‫قرار مي‌‌دهيم اطاعت امر خدا را مي‌‌کنيم زيرا در اين آيه ‫مبارکه که امر اتخاد وسيله شده‌است، پس استغاثة به ‫أنبياء و اولياء و صالحين و وسيله قرار دادن آنها ميان خلق ‫و حق در امور تکويني مشروع و صحيح است.

در جواب ‫مي‌گوئيم: مراد از طلب وسيله دست‌آويز قرار دادن علم و ‫عمل برای نزديکي به خداست زيرا که حقيقت زلفي و ‫تقرب بخدا داشتن عقايد درست و اعمال نيک است پس ‫رستگارانند. بايد علم و عمل را وسيله قرار داد. شخص رسل چنانکه ‫ذکر شد واسطه در هدايتند و اطاعت آنان وسيلة تقرب به ‫خداست، هر که اطاعت پيغمبران را بکند و علم و عمل ‫صالح داشته باشد به خدا نزديک است و هر که عالمتر و به ‫شريعت عاملتر باشد نزديکي او به خدا بيشتر است، ‫چنانکه نزديکي متعلم به معلم آنست که کمالت معلم در ‫او جلوه کند، و هر چه شاگرد فاضلتر باشد و از استاد ‫بيشتر استفاده کند به او نزديکتر است. 

شاهد بر اينکه ‫وسيله به معني طاعت و عمل صالح است:

‫اولاً: نص مفسرين و لغويين است که وسيله را به معني ‫«ما يتوسل به من الطاعات والعلم». (يعني آنچه طاعات و ‫علم که بدانها توسل بکنند) تفسير کرده‌اند و راغب ‫اصفهاني در مفردات بدين معني تصريح کرده‌است.

‫شاهد دوم: نص کتاب کريم است: ﴿قُلِ ادْعُوا الَّذِينَ زَعَمْتُمْ مِنْ دُونِهِ فَلا يَمْلِكُونَ كَشْفَ الضُّرِّ عَنْكُمْ وَلا تَحْوِيلا أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمُ الْوَسِيلَةَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ وَيَرْجُونَ رَحْمَتَهُ وَيَخَافُونَ عَذَابَهُ إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ كَانَ مَحْذُورًا﴾ (الإسراء/56). 

قريش به ‫قحط و غلا مبتلا شدند، خداوند تبارک و تعالي اين آيه را بر ‫پيغمبرش فرستاد که ای محمد بگو: (آنان را که گمان ‫مي‌کرديد خدايانند و حاجات شما را روا ميدارند، بخوانيد! ‫... ايشان قادر بزائل کردن سختي يعني قحط و غلا از شما ‫نيستند و تغييری هم نمي‌‌توانند در آن بدهند اين خدايان که ‫پرستششان مي‌‌کنيد (مراد عيسي و مريم و عزير و ملئکه ‫و جن‌ها هستند) اينان خود وسيله تقرب به خدا مي‌‌جويند ‫که کدام نزديکتر است و اميد به رحمت او مي‌‌کنند و از ‫عذاب او مي‌‌ترسند و سزاوار است که از عذاب پروردگار ‫تو حذر شود). يعني اينان که مقربان درگان الـه‌اند مانند ‫مسيح و ملائکه و جن، توسل بحق سبحان مي‌‌جويند و از او ‫اميد بخشش دارند.

‫پس معلوم شد که اينان مثل ساير بندگان بيم و اميد ‫دارند، و نبايد از آنها کشف ضرر و حاجت خواست، و در ‫نتيجه روشن مي‌‌گردد که مراد از وسيلة در آية مبارکه که ‫انبياء و اولياء نمي‌‌تواند باشد، زيرا خداوند در اين آية اخير آن صفت را از ايشان سلب کرده‌است (به استدلالي که ‫گذشت). ‫

سيدالساجدين حضرت زين‌العابدين سلام الله عليه، در ‫صحيفة سجاديه در دعای دفع مکر دشمنان چنين عرض ‫مي‌کند: «وَ وَسِيلَتِي إِلَيْكَ التَّوْحِيدُ، وَذَرِيعَتِي أَنِّي لَمْ أُشْرِكْ بِكَ شَيْئاً، وَلَمْ أَتَّخِذْ مَعَكَ إِلَهاً...». يعني خدايا وسيله من به تو ‫يکتاپرستي است و دست‌آويز من اين است که چيزی را ‫شريک تو نگرفتم و معبودی با تو اتخاذ نکردم.

‫پس از اين آية مبارکه و دعای صحيفه سجاديه و تحقيق ‫مفسرين معلوم شد که وسيله به معني شخص نبي يا ولي ‫استعمال نشده، و شخص را نبايد وسيله قرار داد، بلکه ‫وسيله منحصر به علم و عمل صالح و اطاعت رسول است ‫و نزديک کنندة عبد به رب عقايد صحيحه و اعمال فاضله‫است. 

‫يکي از مصائب و بدبختي‌های مسلمانان بي‌اطلاع از ‫مباني دين اينست که در زمان پيغمبر (صـ) و هر يک از ائمه‌ها ‫دين سلام‌الله عليهم اجمعين جماعتي از دروغگويان و ‫زنادقه بر ايشان دروغ بستند و دربارة پيغمبر و اولياء ‫صفت خدائي قائل شدند و خود را به پيغمبری معرفي ‫مي‌کردند، آن بزرگواران از ايشان بيزاری مي‌‌جستند و بر ‫آنها لعنت و نفرين مي‌‌کردند. ‫

غُلات در اصل نه فرقه‌اند که همگي ببطلان شرايع ‫قائلند. فرقه‌ای از ايشان مي‌‌گويند که خداوند به صورت ‫خَلْق ظاهر مي‌‌شود، و از صورتي به صورتي منتقل ‫مي‌گردد و شناختن چنين خلقي موجب سقوط تکاليف ‫است. فرقة ديگر مي‌‌گويند که ائمه خالق و رازق و ‫زنده‌کننده و ميراننده هستند و مراد از نماز و روزه و زکات ‫اشخاص خوبند، و مقصود از شراب و قمار و زنا م