‌ خداوند(ج)  بر آنها فرج‌ و گشايش‌ پديد مي‌آيد و رودخانه‌ نيل‌ پر از آب‌ مي‌شود زيرا كشت‌ و كار مصريان‌ به‌آب‌ نيل‌ وابسته‌ است‌ نه‌ به‌ باران‌. شايد يوسف‌(ع)  به‌ اين‌ امر از آن‌ رو پي‌ برد كه‌ هفت‌ سال‌ قحط و خشك‌ به‌ پايان‌ نمي‌رسد مگر با سالي‌ فراخ‌ و حاصلخيز.
در اينجا يوسف‌(ع)  آنان‌ را از امري‌ آگاه‌ ساخت‌ كه‌ از او راجع‌ به‌ آن‌ چيزي ‌نپرسيده‌ بودند، گويي‌ خداي‌ عزوجل‌ از طريق‌ وحي‌ او را بر آن‌ آگاهانيد.
 
آيه  50
‏متن آيه : ‏
‏ وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُونِي بِهِ فَلَمَّا جَاءهُ الرَّسُولُ قَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ اللاَّتِي قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ إِنَّ رَبِّي بِكَيْدِهِنَّ عَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و پادشاه‌ گفت: او را نزد من‌ آوريد» بعد از اين‌كه‌ پادشاه‌ با توصيف‌ غلام‌ ساقي ‌و يافتن‌ تعبير خواب‌ خويش، به‌ فضل‌ و شرف‌ يوسف‌(ع)  پي‌ برد، مشتاق‌ ديدار و آشنايي‌ با آن‌ حضرت‌(ع)  گرديد «پس‌ هنگامي‌ كه‌ آن‌ فرستاده‌ نزد يوسف‌ آمد، يوسف‌» به‌ او «گفت: نزد رب‌ خود» يعني: مولا و آقاي‌ خود «برگرد و از او بپرس‌كه‌ چگونه‌ است‌ حال‌ آن‌ زناني‌ كه‌ دستهاي‌ خود را بريدند؟ همانا پروردگار من‌ به‌ نيرنگ‌ آنان‌ آگاه‌ است‌» بدين‌گونه، يوسف‌(ع)  از خارج‌ شدن‌ از زندان‌ سرباز زد و دعوت ‌پادشاه‌ را به‌ طور شتابزده‌ اجابت‌ نگفت‌ تا برائت‌ ساحت‌ وي‌ براي‌ مردم‌ روشن‌ شود. بي‌ترديد اين‌ حلم‌ و صبر در جايگاه‌ و پايگاهي‌ قرار دارد كه‌ عرصه‌ اذهان‌ از تصور آن‌ تنگ‌ است، از اين‌ جهت‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ خداص فرمودند: «اگر من‌ به‌ آن‌ اندازه‌ كه‌ يوسف‌(ع)  در زندان‌ باقي‌ ماند، باقي‌ مانده ‌بودم، دعوت‌ پادشاه‌ را بي‌درنگ‌ اجابت‌ مي‌كردم‌». البته‌ اين‌ حديث ‌رسول‌ خداص براي‌ بيان‌ رخصت‌ در حق‌ امتشان‌ و از روي‌ مهرباني‌ به‌ اين‌ امت ‌است‌ تا كسي‌ از امتشان‌ با تكيه‌ بر سنت‌ يوسف‌(ع)  اثبات‌ برائت‌ ذمه‌ خود را شرط رهايي‌ از هر مشكلي‌ قرار ندهد.
 
آيه  51
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ إِذْ رَاوَدتُّنَّ يُوسُفَ عَن نَّفْسِهِ قُلْنَ حَاشَ لِلّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِن سُوءٍ قَالَتِ امْرَأَةُ الْعَزِيزِ الآنَ حَصْحَصَ الْحَقُّ أَنَاْ رَاوَدتُّهُ عَن نَّفْسِهِ وَإِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفت‌» پادشاه‌ خطاب‌ به‌ آن‌ زنان‌ «حال‌ شما چه‌ حالي‌ بود» يعني: چه‌ منظوري‌ داشتيد «وقتي‌ كه‌ با يوسف‌ گفت‌ و شنود كرديد تا او را از حفظ نفس‌ وي‌بلغزانيد؟» راودتن: مراوده‌ عبارت‌ از خواستن‌ با ملايمت‌ و نرمي‌ است‌ و گاهي ‌مخصوصا به‌ معني‌ كام‌ خواستن‌ است‌. از جمله‌ كساني‌ كه‌ خطاب‌ پادشاه‌ شامل‌ حالشان‌ شد، يكي‌ هم‌ زليخا زن‌ عزيز مصر بود «گفتند: حاش‌ لله‌» يعني: پناه‌ برخدا(ج)  «ما هيچ‌ بدي‌ و زشتي‌اي‌ از او سراغ‌ نداريم‌» كه‌ بتوانيم‌ آن‌ را به‌ او نسبت ‌دهيم‌. پس‌ ساحت‌ يوسف‌(ع)  از هرگونه‌ اتهامي‌ مبراست‌ «زن‌ عزيز گفت‌» اقراركنان‌ بر نفس‌ خود به‌ كامخواهي‌ از يوسف‌(ع)  «اكنون‌ حق‌ آشكار شد» يعني: بعد از آن‌كه‌ حق‌ مدتي‌ در پرده‌ خفا باقي‌ مانده‌ بود، اكنون‌ بسيار روشن‌ و واضح‌ درخشيد و اينك‌ من‌ اعتراف‌ مي‌كنم‌ كه‌ اين‌ «من‌ بودم‌ كه‌ از او كام‌ خواستم‌» و از سوي‌ او هيچ‌گونه‌ مراوده‌ و كامخواهي‌اي‌ از من، روي‌ نداده‌ است ‌«و بي‌شك‌ او از راستگويان‌ است‌» در آنچه‌ كه‌ در مورد تبرئه‌ خويش‌ و نسبت ‌دادن ‌مراوده‌ و كامخواهي‌ به‌ من، گفته‌ است‌.
 
	آيه  52
‏متن آيه : ‏
‏ ذَلِكَ لِيَعْلَمَ أَنِّي لَمْ أَخُنْهُ بِالْغَيْبِ وَأَنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي كَيْدَ الْخَائِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفت‌» يوسف‌(ع)  «اين‌» درخواست‌ اعاده‌ حيثيت‌ و نفي‌ تهمت‌ «براي‌ آن‌ است‌ تا او» يعني: عزيز مصر «بداند كه‌ من‌ به‌ او در نهان‌ خيانت‌ نكرده‌ام‌ و بداند كه‌ خداوند نيرنگ‌ خائنان‌ را به‌ جايي‌ نمي‌رساند» إني‌ لم‌ أخنه‌ باالغيب: من‌ به‌ عزيز در مورد زنش‌ به‌ طور پنهاني‌ در حالي‌كه‌ او از من‌ غايب‌ است، يا من‌ از ديد وي‌ غايبم، خيانت‌ نكرده‌ام‌.
 
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="folder" href="w:html:1927.xml">صفحة (242)</a><a class="folder" href="w:html:1939.xml">صفحة (243)</a><a class="folder" href="w:html:1946.xml">صفحة (244)</a><a class="folder" href="w:html:1956.xml">صفحة (245)</a><a class="folder" href="w:html:1965.xml">صفحة (246)</a><a class="folder" href="w:html:1975.xml">صفحة (247) </a><a class="folder" href="w:html:1984.xml">صفحة (248)</a><a class="folder" href="w:html:1993.xml">صفحة (249)</a><a class="folder" href="w:html:2000.xml">صفحة (250) </a><a class="folder" href="w:html:2009.xml">صفحة (251)</a><a class="folder" href="w:html:2015.xml">صفحة (252) </a><a class="folder" href="w:html:2026.xml">صفحة (253)</a><a class="folder" href="w:html:2033.xml">صفحة (254) </a><a class="folder" href="w:html:2042.xml">صفحة (255)</a><a class="folder" href="w:html:2050.xml">صفحة (256)</a><a class="folder" href="w:html:2056.xml">صفحة (257) </a><a class="folder" href="w:html:2065.xml">صفحة (258)</a><a class="folder" href="w:html:2072.xml">صفحة (259)</a><a class="folder" href="w:html:2082.xml">صفحة (260) </a><a class="folder" href="w:html:2092.xml">صفحة (261)</a></body></html><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1928.txt">آيه  53</a><a class="text" href="w:text:1929.txt">آيه  54</a><a class="text" href="w:text:1930.txt">آيه  55</a><a class="text" href="w:text:1931.txt">آيه  56</a><a class="text" href="w:text:1932.txt">آيه  57</a><a class="text" href="w:text:1933.txt">آيه  58</a><a class="text" href="w:text:1934.txt">آيه  59</a><a class="text" href="w:text:1935.txt">آيه  60</a><a class="text" href="w:text:1936.txt">آيه  61</a><a class="text" href="w:text:1937.txt">آيه  62</a><a class="text" href="w:text:1938.txt">آيه  63</a></body></html>آيه  53
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا أُبَرِّئُ نَفْسِي إِنَّ النَّفْسَ لأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلاَّ مَا رَحِمَ رَبِّيَ إِنَّ رَبِّي غَفُورٌ رَّحِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و من‌ نفس‌ خود را تبرئه‌ نمي‌كنم‌» به‌ طور مطلق‌ و كلي‌. اين‌ نيز از سخن ‌يوسف‌(ع)  است‌ كه‌ از باب‌ هضم‌ نفس‌ و عدم‌ تزكيه‌ خود عنوان‌ كرد. اما ابن‌كثير ترجيحا بر آن‌ است‌ كه‌ اين‌ و آيه‌ قبل‌ هر دو حكايت‌ از سخن‌ زن‌ عزيز است‌ و اضافه‌ مي‌كند كه‌ اين‌ قول، مشهورتر و به‌ سياق‌ داستان‌ مناسب‌تر است‌. پس‌اگر ـ چنان‌كه‌ ابن‌كثير مي‌گويد ـ اين‌ از سخنان‌ زن‌ عزيز مصر باشد، معني‌ چنين‌است: اين‌ سخن‌ را كه‌ گفتم‌ براي‌ آن‌ است‌ تا يوسف‌(ع)  بداند كه‌ من‌ پنهاني‌ در حق ‌وي‌ خيانت‌ نكرده‌ام‌ و آن‌گاه‌ كه‌ پادشاه‌ از من‌ سؤال‌ كرد، حقيقت‌ را گفتم‌ ولي‌ با اين‌ وجود نفس‌ خود را از خيانت‌ تبرئه‌ نمي‌كنم‌ زيرا وقتي‌ يوسف‌(ع)  از نزد من ‌گريخت‌ به‌ او خيانت‌ كردم‌ و او را به‌ زندان‌ افگندم‌ «چرا كه‌ نفس‌ قطعا بسيار به‌ بدي ‌امر مي‌كند» يعني: بي‌گمان‌ از شأن‌ نفس‌ بشري‌ فرمان ‌دادن‌ به‌ بدي‌ است، به ‌سبب ‌اين‌كه