طمينان‌ و تحقيق‌ در باره‌ اخباري‌ كه‌ نقل‌ مي‌شود.
4ـ تحريم‌ اهانت‌ و تمسخر به‌ مردم‌.
5ـ تحريم‌ تجسس‌، غيبت‌ و سوءظن‌.
خاطرنشان‌ مي‌شود؛ مجموعه‌ آدابي‌ كه‌ در اين‌ سوره‌ ذكر شده‌، بيست‌ ادب ‌است‌ پس‌ شايسته‌ است‌ كه‌ هر فرد مسلمان‌ آن‌ را سرلوحه‌ اخلاق‌ و آداب‌ خويش ‌قرار دهد.
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:2549.txt">آيه  5</a><a class="text" href="w:text:2550.txt">آيه  6</a><a class="text" href="w:text:2551.txt">آيه  7</a><a class="text" href="w:text:2552.txt">آيه  8</a><a class="text" href="w:text:2553.txt">آيه  9</a><a class="text" href="w:text:2554.txt">آيه  10</a><a class="text" href="w:text:2555.txt">آيه  11</a></body></html>سوره حجرات آيه  5
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَوْ أَنَّهُمْ صَبَرُوا حَتَّى تَخْرُجَ إِلَيْهِمْ لَكَانَ خَيْراً لَّهُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
سپس‌ حق‌ تعالي‌ آن‌ مؤمنان‌ را به‌ ادب‌ نيكو در اين‌ رابطه‌، ارشاد نموده‌ و مي‌فرمايد: «و اگر آنان‌ صبر مي‌كردند تا برآنان‌ در آيي‌، مسلما برايشان‌ بهتر» و به‌صلاح‌ حالشان‌ نزديكتر «بود» هم‌ در دين‌ و هم‌ در دنيايشان‌ زيرا در آن‌ صورت‌، ادب‌ رفتار با رسول‌ خدا ص در اين‌ باب‌ مورد عنايت‌ قرار گرفته‌ و خاطر شريف ‌ايشان‌ رعايت‌ مي‌شد و به‌ تعظيم‌، احترام‌ و بزرگداشتي‌ كه‌ آن‌ حضرت‌ ص سزاوار آنند، عمل‌ مي‌شد. يادآور مي‌شويم‌ كه‌ رسول‌ اكرم‌ ص از مردم‌ كناره‌ نمي‌گرفتند و در خانه‌ خويش‌ نمي‌ماندند مگر در اوقاتي‌ كه‌ به‌ مهمات‌ و ضروريات‌ خويش ‌مشغول‌ مي‌بودند. پس‌ بر هم ‌زدن‌ آرامش‌ ايشان‌ در اين‌ اوقات‌، بي‌ ادبي‌ محض‌ بود «و خدا آمرزگار مهربان‌ است‌» لذا چنين‌ كساني‌ را به‌ سبب‌ بي‌ادبي‌ و كوتاهي‌اي‌ كه ‌از آنان‌ سر زده‌ است‌، مؤاخذه‌ نمي‌كند و فقط به‌ نصيحت‌ و سرزنش‌ آنان‌ بسنده‌ مي‌نمايد.
 
	سوره طه آيه  99
‏متن آيه : ‏
‏ كَذَلِكَ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنبَاء مَا قَدْ سَبَقَ وَقَدْ آتَيْنَاكَ مِن لَّدُنَّا ذِكْراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اين‌گونه‌ بر تو حكايت‌ مي‌كنيم‌» يعني‌: اي‌ محمدص! چنان‌كه‌ داستان ‌موسي‌(ع) را بر تو حكايت‌ كرديم‌، همين‌ گونه‌ بر تو حكايت‌ مي‌كنيم‌: «از اخبار آنچه‌ گذشته‌ است‌» از حوادث‌ و رخدادها در امت‌هاي‌ پيشين‌ تا اين‌ اخبار، آرام‌بخش‌ جان‌ و تسلي‌ دهنده‌ خاطر و دليل‌ صدق‌ و راستگويي‌ات‌ باشد «و مسلما به‌ تو از جانب‌ خود ذكري‌ داده‌ايم‌» مراد از ذكر در اينجا: قرآن‌ كريم‌ است‌ كه‌ كتابي ‌همانند آن‌ به‌ هيچ‌يك‌ از انبيا(ع) داده‌ نشده‌ است‌.
 
	سوره حجرات آيه  6
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن جَاءكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَأٍ فَتَبَيَّنُوا أَن تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اي‌ كساني‌ كه‌ ايمان‌ آورده‌ايد! اگر فرد فاسقي‌» فاسق: فاجر و بدكاري‌ است‌ كه‌ از دروغ‌ گفتن‌ پروايي‌ ندارد و از حدود شرع‌ بيرون‌ مي‌رود. آري‌! اگر چنين‌ كسي ‌«برايتان‌ خبري‌ آورد» كه‌ موجب‌ رساندن‌ ضرر به‌ طرف‌ سومي‌ مي‌گرديد «پس‌ نيك‌ تحقيق‌ كنيد» و بررسي‌ و تأمل‌ نماييد. البته‌ از لوازم‌ تحقيق‌ و بررسي‌؛ شتاب‌ نكردن‌ در تصميم‌ گيري‌، درنگ‌ نمودن‌، مطالعه‌ و نگرش‌ در مورد خبر رسيده ‌است‌ تا حقيقت‌ روشن‌ و آشكار شود. «مبادا ندانسته‌ به‌ گروهي‌ آسيب ‌برسانيد» يعني: تحقيق‌، بررسي‌، درنگ‌ و تأملتان‌ در برابر آن‌ خبر رسيده‌، به‌منظور پرهيز و احتراز از اين‌ امر است‌ كه‌ به‌ كساني‌ برخلاف‌ استحقاقشان‌ زياني‌ برسانيد؛ «آن‌گاه‌ به‌ خاطر آنچه‌ كرده‌ايد» از زيان‌ رسانيدن‌ به‌ آنان‌ از روي اشتباه‌ وناداني‌؛ «پشيمان‌ شويد »و از انجام‌ آن‌، در غم‌ و نگراني‌ و پريشاني‌ فرورويد.
بسياري‌ از مفسران‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌كريمه‌ گفته‌اند: اين‌ آيه‌ درباره ‌وليد بن‌عقبه‌بن‌أبي‌معيط نازل‌ شد زيرا رسول‌ اكرم‌ ص وي‌ را براي‌ جمع‌آوري ‌زكاتهاي‌ گوسفندان‌ قبيله‌ بني‌مصطلق‌ فرستادند و در ميان‌ او و آنان‌ از قبل‌ كينه‌اي‌ بود پس‌ چون‌ قبيله‌ بني‌مصطلق‌ خبر آمدنش‌ را شنيدند، سواراني‌ را به‌ سويش ‌فرستادند. هنگامي‌ كه‌ وليد از حركت‌ سواران‌ به‌ سوي‌ خود آگاه‌ شد، از آنان‌ ترسيد پس‌ نزد رسول‌ اكرم‌ ص بازگشت‌ و به‌ ايشان‌ گفت: قبيله‌ بني‌مصطلق‌ تصميم‌ داشتند كه‌ مرا بكشند و از دادن‌ زكات‌ هم‌ سر باز زدند. لذا رسول‌ اكرم‌ ص تصميم ‌گرفتند كه‌ به‌ آنان‌ حمله‌ برند و در اثنايي‌ كه‌ ايشان‌ در تدارك‌ و ترتيب‌ مقدمات ‌اجراي‌ اين‌ تصميم‌ بودند، بناگاه‌ هيأت‌ نمايندگي‌ قبيله‌ بني‌مصطلق‌ به‌ مدينه‌ رسيدند و به‌ محضر ايشان‌ آمده‌ و گفتند: يا رسول‌الله! به‌ ما خبر رسيد كه‌ فرستاده‌ شما نزد ما آمده‌ است‌ پس‌ بيرون‌ شديم‌ تا به‌ او خيرمقدم‌ گفته‌ و گرامي‌اش‌ بداريم‌ و آنچه‌ را كه‌ از اداي‌ زكات‌ متقبل‌ شده‌ايم‌، به‌ وي‌ بسپاريم‌ ولي‌ تا آمديم‌، او برگشته‌ بود. اما رسول‌ اكرم‌ص آنان‌ را متهم‌ نموده‌ و فرمودند: «يا دست‌ از مخالفت‌ برمي‌داريد و يا اين‌كه‌ مردي‌ را به‌سوي‌ شما مي‌فرستم‌ كه‌ نزد من‌ همچون‌ خود من‌ است‌ تا جنگندگان‌ شما را بكشد و زنان‌ و فرزندان‌ شما را به‌اسارت‌ آورد. سپس‌ با دست ‌خويش‌ بر شانه‌ علي‌(رض) زدند». آن‌ نمايندگان‌ گفتند: پناه‌ مي‌بريم‌ به‌ خداوند(ج) ازخشم‌ وي‌ و خشم‌ رسولش‌. همان‌ بود كه‌ اين‌ آيه‌ نازل‌ شد. به‌قولي: رسول‌ خدا ص بعد از آن‌ واقعه‌، خالدبن‌ وليد(رض) را به‌سوي‌ آنان‌ فرستادند پس ‌خالد ايشان‌ را در حال‌ اذان ‌گفتن‌ براي‌ نماز ديد و ملاحظه‌ كرد كه‌ نماز شب ‌(تهجد) نيز مي‌گزارند. آنان‌ زكاتهاي‌ خويش‌ را به‌ خالد تسليم‌ كردند و او بازگشت‌.
هرچند آيه‌ كريمه‌ براي‌ سبب‌ خاصي‌ نازل‌ شده‌ ولي‌ مفاد آن‌ در حكم ‌مشروعيت‌ تحقيق‌ و بررسي‌ و درنگ‌ و تأمل‌ به‌ هنگام‌ دريافت‌ اخبار و ترك‌ اعتماد به‌ سخن‌ فاسق‌، عام‌ است‌. حسن‌ بصري‌ مي‌گويد: «هرچند اين‌ آيه‌ درباره‌ اين‌ قوم ‌خاص‌ نازل‌ شده‌ اما به‌ خدا سوگند كه‌ حكم‌ آن‌ تا روز قيامت‌ جاري‌ است‌ و آن‌ را هيچ‌ چيز منسوخ‌ نكرده‌ است‌». چنان‌كه‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «التأني‌ من‌ الله والعجلة‌ من‌ الشيطان: تأني‌ و درنگ‌ كردن‌ از خداوند(ج) و عجله‌ و شتاب‌ از شيطان‌ است‌».
همچنين‌ آيه‌ كريمه‌ دليل‌ بر آن‌ است‌ كه:
خبر يك‌ تن‌ به‌ شرطي‌ كه‌ عادل‌ باشد، حجت‌ است‌.
شهادت‌ فاسق‌ پذيرفته‌ نمي‌شود و اگر قاضي‌ بر مبناي‌ آن‌ حكم‌ كرد، گنهكار است ‌اما در نزد احناف‌، حكم‌ وي‌ نافذ مي‌شود.
علما مي‌گويند:
چنانچه‌ شخص‌ فاسقي‌ وا