فگنده‌اند «و اگر كلمه‌ فصل‌ نمي‌بود» يعني: اگر حكم‌ و وعده ‌فيصله‌بخش‌ پيشين‌ در مورد به‌تأخير افگندن‌ داوري‌ نهايي‌ درباره‌ اختلاف‌ اختلاف‌كنندگان‌ تا روز قيامت‌ نمي‌بود «قطعا ميانشان‌» يعني: ميان‌ مؤمنان‌ ومشركان‌، يا ميان‌ مشركان‌ و شركاي‌ آنان‌ «فيصله‌ مي‌شد» و خداي‌ سبحان‌ عذاب ‌را به‌طور عاجل‌ در همين‌ دنيا بر ائمه‌ شرك‌ مي‌فرستاد، ليكن‌ آن‌ حكم‌ پيشين‌، مانع ‌عذاب‌ عاجل‌ آنان‌ گرديده‌ است‌.
در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ بخاري‌ و مسلم‌ آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌خدا‌ص فرمودند: «عمرو بن ‌لحي‌بن‌ قمعه‌ را (در سفر معراج‌) ديدم‌ كه‌ امعاء خويش‌ را در دوزخ‌ مي‌كشانيد». زيرا عمرو بن ‌لحي‌ اولين‌ كسي‌ بود كه‌ چهارپايان‌ را نذر بتان‌ كرد و آنها را خود سر براي‌ بتان‌ رها كرد و سنت‌ ناميمون‌ پرستش‌ بتان‌ را براي ‌اعراب‌ بنيان‌ گذاشت‌. و او يكي‌ از شاهان‌ قبيله‌ خزاعه‌ بود. «و قطعا براي ‌ستمكاران» يعني: براي‌ مشركان‌ «عذابي‌ دردناك‌ است‌» در آخرت‌، هر چند اين‌ عذاب‌ در دنيا از آنان‌ به‌ تأخير افتد.
	آيه  22
‏متن آيه : ‏
‏ تَرَى الظَّالِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا كَسَبُوا وَهُوَ وَاقِعٌ بِهِمْ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فِي رَوْضَاتِ الْجَنَّاتِ لَهُم مَّا يَشَاؤُونَ عِندَ رَبِّهِمْ ذَلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الكَبِيرُ ‏
 
‏ترجمه :
 ‏«ستمگران‌ را» يعني: مشركان‌ را در روز قيامت‌ «هراسان‌ از آنچه‌ كرده‌اند، مي‌بيني‌» يعني: آنان‌ را از بيم‌ مجازات‌ در برابر گناهان‌ و بديهايي‌ كه‌ در دنيا كرده‌اند، ترسان‌ و لرزان‌ مي‌بيني‌ «و آن‌» مجازات‌ «البته‌ به‌ آنان‌ خواهد رسيد» خواه‌ناخواه‌، چه‌ بترسند و چه‌ نترسند «و كساني‌ كه‌ ايمان‌ آورده‌اند و كارهاي‌ شايسته‌ كرده‌اند در روضه‌هاي‌ باغستانها هستند» روضه: تفرجگاهي‌ است‌ سبز و فرحبخش‌. به‌قولي: روضه‌هاي‌ بهشت‌، پاكيزه‌ترين‌ و مصفاترين‌ جايگاههاي‌ آن‌ است‌ چنان‌‌كه ‌در دنيا نيز تفرجگاههاي‌ پر از گل‌ و سبزه‌، نيكوترين‌ مكانهاي‌ آن‌ مي‌باشد «آنچه‌ را بخواهند، برايشان‌ نزد پروردگارشان‌ فراهم‌ است‌» از انواع‌ و اصناف‌ نعمتها و لذتها «اين‌» پاداش‌ مؤمنان‌ «همان‌ فضل‌ عظيم‌ است‌» يعني: فضلي‌ بزرگ‌ در برابر عملي‌ اندك‌ است‌ كه‌ از بزرگي‌ خود در وصف‌ نگنجيده‌ و عقل‌ از شناخت‌ حقيقت ‌آن‌ قاصر مي‌باشد پس‌ هر فضل‌ و نعمت‌ دنيوي‌اي‌، در برابر آن‌ كوچك‌ و بي‌مقدار مي‌باشد.
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:2207.txt">آيه  23</a><a class="text" href="w:text:2208.txt">آيه  24</a><a class="text" href="w:text:2209.txt">آيه  25</a><a class="text" href="w:text:2210.txt">آيه  26</a><a class="text" href="w:text:2211.txt">آيه  27</a><a class="text" href="w:text:2212.txt">آيه  28</a><a class="text" href="w:text:2213.txt">آيه  29</a><a class="text" href="w:text:2214.txt">آيه  30</a><a class="text" href="w:text:2215.txt">آيه  31</a></body></html>آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ ذَلِكَ الَّذِي يُبَشِّرُ اللَّهُ عِبَادَهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ قُل لَّا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى وَمَن يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْناً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اين‌ همان‌ است‌ كه‌ خدا به‌ بندگانش‌ كه‌ ايمان‌ آورده‌ و كارهاي‌ شايسته‌ كرده‌اند، مژده‌ مي‌دهد» يعني: اين‌ گروهي‌ كه‌ در ميان‌ ايمان‌ و عمل‌ به‌ فرمانهاي‌ خداوند(ج) و ترك‌ منهيات‌ وي‌ جمع‌ كرده‌اند، همينان‌ مژده‌ داده‌شدگان‌ به‌ اين‌ بشارت‌اند «بگو» اي‌ محمد‌ص‌! «از شما بر آن‌ هيچ‌ مزدي‌ نمي‌طلبم‌» يعني: از شما بر تبليغ ‌رسالت‌ و قرآن‌، هيچ‌ پاداش‌ و مقرري‌ و منفعتي‌ نمي‌طلبم‌ «جز دوستي‌ در قرابت ‌را» يعني: بلكه‌ آنچه‌ از شما مي‌طلبم‌، مودت‌ و دوستي‌ در قرابت‌ و نزديكي ‌نسبي‌اي‌ است‌ كه‌ ميان‌ من‌ و شما وجود دارد پس‌ فقط صله‌ و پيوندي‌ را كه‌ ميان‌ من‌ و شما وجود دارد، در نظر آوريد و همان‌ را رعايت‌ كنيد و اگر فقط اين‌ را در نظر داشته‌ باشيد، بر من‌ عجولانه‌ نمي‌تازيد و ميان‌ من‌ و مردم‌ را خالي‌ كرده‌ و اجازه‌ مي‌دهيد كه‌ اين‌ دعوت‌ را به‌ آنان‌ برسانم‌. «و هر كس‌ كار نيكي‌ كند» و طاعتي‌ انجام ‌دهد «برايش‌ در آن‌ نيكي‌، حسن‌ را مي‌افزاييم‌» با مضاعف ‌ساختن‌ ثواب‌ آن‌ نيكي‌ «قطعا خدا آمرزنده‌ و شكور است‌» يعني: او در حق‌ مطيعان‌ خويش‌، آمرزگار و قدردان‌ مي‌باشد.
بخاري‌ روايت‌ كرده‌ است‌ كه: «ابن‌عباس‌(رض) تفسير اين‌ فرموده‌ خداي‌ متعال: (إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى) را از حاضران‌ پرسيد، سعيدبن‌جبير(رض) در پاسخش‌ گفت: مراد از «قربي‌» آل‌بيت‌ پيامبر ص اند. ابن‌عباس‌(رض) گفت: شتاب‌ كردي‌ اي‌ سعيد! آخر هيچ‌ شكم‌ و شاخه‌اي‌ از شاخه‌هاي‌ قريش‌ نيست‌ جز اين‌كه‌ رسول‌ خدا‌ص با آنان ‌قرابت‌ و پيوند نسبي‌ و خويشاوندي‌اي‌ داشتند لذا معني‌ چنان‌كه‌ تو فهميده‌اي‌ نيست ‌بلكه‌ معني‌ اين‌ است‌ كه‌ آن‌ حضرت‌ ص به‌ حكم‌ وحي‌ به‌ آنان‌ فرمودند: از شما هيچ‌ مزدي‌ نمي‌طلبم‌ جز اين‌كه‌ قرابت‌ موجود ميان‌ من‌ و خود را در نظر بگيريد و آن‌ را وصل‌ كنيد پس‌ اين‌ همه‌ به‌ من‌ آزار نرسانيد! ابن‌عباس‌(رض) افزود: رسول‌ خدا ص با تمام‌ قريش‌ نسبت‌ و قرابتي‌ داشتند پس‌ چون‌ با تكذيبشان‌ روبرو شدند و قريشيان‌ نپذيرفتند كه‌ از ايشان‌ پيروي‌ كنند، آن‌ حضرت‌ ص مأمور شدند كه‌ به‌ آنان‌ بگويند: اي‌ قوم‌ من‌! هرگاه‌ از پيروي‌ من‌ سرباز زده‌ و اطاعتم‌ را برنمي‌تابيد، حداقل‌ حق‌ و حرمت‌ قرابت‌ و نزديكي‌اي‌ را كه‌ در ميان‌ شما دارم‌، نگاه‌داريد و چنان‌ نباشد كه‌ اعراب‌ ديگر (كه‌ با من‌ نزديكي‌ نسبي‌ و خويشاوندي‌اي ‌ندارند) سزاوارتر به‌ نگهداري‌ و نصرت‌ من‌ از شما باشند. بنابراين‌، آن‌ حضرت‌ ص در برابر تبليغ‌ رسالت‌ خويش‌، مطلقا خواهان‌ هيچ‌ پاداشي‌ نگرديدند». همچنين‌ درحديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ ابن‌عباس‌(رض) از رسول‌ خدا ص آمده‌ است‌ كه‌ فرمودند: «دربرابر حجت‌هاي‌ روشن‌ و هدايتي‌ كه‌ به‌ شما آورده‌ام‌، پاداشي‌ از شما نمي‌طلبم‌، جز اين‌كه‌ با خداوند(ج)  دوستي‌ كرده‌ و به‌سوي‌ او با طاعتش‌ تقرب‌ جوييد». البته‌ اين‌ قول‌ حسن‌ بصري‌ و تفسير ديگري‌ از: (إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى)مي‌باشد.
و چنان‌كه‌ از نحوه‌ تفسير سعيدبن‌ جبير(رض) دانستيم‌، برخي‌ از مفسران‌ آيه‌ مباركه‌ را به‌ حب‌ آل‌بيت‌ رسول‌اكرم‌ ص تفسير كرده‌اند ولي‌ ابن‌كثير بعد از آن‌كه‌ روايت ‌فوق‌ از ابن‌عباس‌(رض) را نقل‌ مي‌كند، مي‌گويد: «حق‌ اين‌ است‌ كه‌ تفسير اين ‌آيه ‌ك